Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 27 stycznia 1994 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy stosowaniu środków chemicznych do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków.

Nr 21 268 Poz. 73

73

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I BUDOWNICTWA

z dnia 27 stycznia 1994 r.

w sprawie bezpieczeństwa higieny pracy przy stosowaniu środków chemicznych do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków.

Na podstawie art. 208 § 2 Kodeksu pracy zarządza się, co runki współdziałania z terytorialnie najbliższą jednostką pań­ następuje: stwowej straży pożarnej oraz ratownictwa chemicznego.

Rozdział 1 § 6. 1. Konstrukcje i urządzenia technologiczne dla środ­ ków żrących powinny być odporńe na działanie korozji. Przepisy ogólne 2. Zewnętrzne powierzchnie zbiorników stalowych,

§ 1. Przepisy rozporządzenia stosuje się do wszystkich schodów stalowych, podestów i drabin powinny być pokryte pracodawców zajmujących się uzdatnianiem wody i oczysz powłokami ochronnymi, antykorozyjnymi, wykonanymi co czaniem ścieków za pomocą środków chemicznych. najmniej w drugiej klasie staranności. Powłok ochronnych nie stosuje się w przypadku, gdy zbiorniki są wykonane ze

§ 2. 1. Przy stosowaniu środków chemicznych używa­ stali kwasoodpornych. Powłoki ochronne należy stosować nych do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków może być również w przypadku izolowania termicznego zbiorników.

zatrudniona osoba, która: § 7. Obiekty, w których są stosowane środki chemiczne, 1) ukończyła 18 lat, powinny przed przekazaniem ich do rozruchu i eksploatacji 2) posiada ważne orzeczenie lekarskie o braku przeciw posiadać opracowane wytyczne rozruchu i szczegółowe wskazań do pracy w zetknięciu z tymi środkami chemi instrukcje eksploatacji, uwzględniające również zalecenia cznymi, producenta oraz warunki bezpieczeństwa i higieny pracy, łącznie z instrukcjami dla poszczególnych stanowisk pracy. 3) została przeszkolona w zakresie bezpieczeństwa i higie

ny pracy, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności § 8. Środki chemiczne powinny być przechowywane stosowania środków zabezpieczających, ratowania w pomieszczeniach posiadających wentylację naturalną o co i udzielania pierwszej pomocy oraz zachowania się najmniej dwóch wymianach na godzinę, a jeżeli mają włas­ w sytuacjach awaryjnych. ności żrące, cuchnące, trujące lub wydzielają szkodliwe 2. Pracodawca stosujący środki chemiczne mogące opary - powinny być przechowywane w pomieszczeniach stwarzać zagrożenia poza terenem zakładu pracy, na którym wyposażonych ponadto w wentylację mechaniczną, do są stosowane, powinien posiadać własną ekipę ratownictwa stosONaną do właściwości fizykochemicznych danego środ­ ka chemicznego o krotności wymian zapewniającej nieprze chemicznego, odpowiednią instrukcję ratownictwa chemi kraczmie najwyższych dopuszczalnych stężeń (NOS) zanie cznego oraz ustalony sposób i tryb powiadamiania straży czyszczeń powietrza w środowisku pracy oraz w środowisku pożarnej i stacji ratownictwa chemicznego. zewnetrznym.

§ 3. Pracownik jest obowiązany poinformować nie §9. 1. W pomieszczeniach składowania środków che zwłocznie swojego bezpośredniego przełożonego oraz służ­ miczn{ch temperatura powietrza nie powinna być niższa od bę bezpieczeństwa i higieny pracy o sytuacji, która jego +5°C zdaniem może stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia

ludzi. 2. W pomieszczeniach magazynowania środków che miczn\Ch nie mogą być urządzane stałe stanowiska pracy. § 4. 1. W razie zaistnienia bezpośredl')iego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, pracownik ma obowiązek opuścić § '0. 1. Podłoże w rejonie dowozu i rozładunku środ­ miejsce niebezpieczne i ostrzec o niebezpieczeństwie inne ków demicznych powinno być utwardzone, posiadać od osoby zagrożone oraz powiadomić przełożonego. powie4nie spadki dla odprowadzenia ścieków oraz instalację do sphkiwania podłoża i ewentualnego przepompowania 2. Przełożony, w razie stwierdzenia bezpośredniego ściekóv. zagrożenia pracowników, podejmuje natychmiastowe dzia łania w celu przerwania pracy, ewakuowania pracowników 2. Odprowadzenie ścieków. o których mowa w ust. 1, i usunięcia zagrożenia. do kanllizacji ogólnej może nastąpić po ich zneutralizowaniu w zbiolOiku wyposażonym w zamknięcie wodne. § 5. 1. Pracodawca ma obowiązek zastosować rozwią­ zania techniczne i organizacyjne oraz wyposażyć pracow § 11. Pracownicy obsługujący pomieszczenia składo­ ników w niezbędne środki ochrony indywidualnej, zapobie wania istosowania środków chemicznych powinni korzystać gające ujemnym skutkom wynikającym ze stosowania środ­ z oddzi~lnych urządzeń higienicznosanitarnych i socjalnych.

ków chemicznych i ewentualnym skutkom rozprzestrzenia § 12. Obiekty lub pomieszczenia przeznaczone do prze nia się ich na otoczenie. chowywania i użytkowania środków chemicznych należy 2. W przypadku stosowania chloru w beczkach, zbior wyposażyć w umywalkę, punkt poboru wody oraz waptecz nikach stacjonarnych lub w cysternach należy ustalić wa- kę pierwszej pomocy.

Nr 21 - 269 - Poz. 73

§ 13. W obiektach lub w pomieszczeniach, w których są 4) imię i nazwisko pracownika skierowanego do pracy transportowane, przechowywane lub używane kwasy i zasa w zbiorniku oraz pracownika ubezpieczającego, dy nieorganiczne, należy zainstalować wodne natryski ratun 5) rodzaj zagrożeń, jakie mogą wystąpić w czasie wykony kowe oraz zapewnić środki do przemywania oczu wodą i substancjami neutralizującymi. wania pracy, sposób postępowania w razie ich wy stąpienia oraz rodzaj sprzętu ochrony indywidualnej,

§ 14. 1. Do dawkowania pylistych preparatów chemi jaki ma być zastosowany, cznych powinny być stosowane szczelne dozowniki mecha 6) sposób sygnalizacji i porozumiewania się pomiędzy niczne, uniemożliwiające lub ograniczające przedostawanie pracownikami wykonującymi pracę wewnątrz zbiornika się pyłów do otoczenia. a pracownikami ich ubezpieczającymi.

2. Pojemniki zawierające żrące środki chemiczne po winny być opróżniane przez urządzenia mechaniczne, her § 20. 1. Przygotowanie i prowadzenie pracy wewnątrz metycznie obudowane. zbiornika powinno spełniać następujące wymagania tech niczne i organizacyjne:

§ 15. Instalacja, w której zużycie środków chemicznych 1) zbiornik należy odłączyć od innych zbiorników, aparatu przekracza 200 kg w ciągu doby, powinna być zmechanizo ry i przewodów, wana, a dozowanie tych środków powinno odbywać się w postaci roztworu lub zawiesiny. 2) urządzenia mogące stworzyć zagrożenie bezpieczeńst­ wa dla życia lub zdrowia osób należy wyłączyć na czas § 16. 1. Zbiorniki mokrego magazynowania środków trwania pracy i zabezpieczyć przed przypadkowym włą­ chemicznych należy wyposażyć w urządzenia służące do czeniem, mieszania roztworu. 3) zbiornik lub wnętrze urządzenia technologicznego nale 2. Zbiorniki, o których mowa w ust. 1, powinny być ży opróżnić i wstępnie oczyścić przez przemycie, przed wyposażone w przelew oraz w urządzenia do sygnalizacji muchanie parą lub gazem obojętnym oraz przedmucha i pomiaru: nie powietrzem,

1) poziomu roztworu, 4) powietrze w zbiorniku należy zbadać na zawartość tlenu

2) ilości wody doprowadzanej do zbiornika, oraz gazów i par substancji toksycznych i palnych;

3) temperatury zawartości zbiornika obecność gazów nie może być sprawdzana za pomocą otwartego płomienia. oraz w kran do poboru próbek roztworu w celu wykonania analiz fizykochemicznych. 2. Osoba wydająca polecenie wykonania pracy w zbior

3. Zbiorniki powinny posiadać dna ze spadkiem co niku powinna osobiście skontrolować przygotowania or ganizacyjne i techniczne do jej wykonania. najmniej 2% oraz w miarę potrzeby zagłębienia umożliwiają­ ce użycie pomp opróżniających zawartość zbiornika. 3. Na czas wykonywania pracy w zbiorniku należy

zapewnić możliwość udzielania pierwszej pomocy w razie § 17. Wszelkie prace związane z używaniem środków wypadku. żrących i trujących, z wyjątkiem prac w zbiornikach, powinny być wykonywane przez zespoły co najmniej dwuosobowe. § 21. Pracę w zbiorniku należy wykonywać w zespole

co najmniej trzyosobowym, w którym jedna osoba pracuje § 18. 1. Nie można palić tytoniu w pomieszczeniach, w których są magazynowane i stosowane środki chemiczne. wewnątrz zbiornika, a dwie ubezpieczają ją na zewnątrz.

2. Pracodawca powinien wyznaczyć miejsca, w których § 22. W czasie przebywania pracowników wewnątrz jest dozwolone palenie tytoniu. zbiornika należy otworzyć wszystkie włazy, a jeżeli jest to nie wystarczające do utrzymania wymaganej jakości powietrza

Rozdział 2 w zbiorniku, należy zastosować stały nadmuch świeżego powietrza i wyposażyć pracowników w aparaty powietrzne. Wykonywanie pracy w zbiornikach przeznaczonych do przechowywania środków chemicznych § 23. W czasie wykonywania pracy w zbiorniku należy

zastosować oświetlenie o bezpiecznym napięciu. § 19. 1. Wykonywanie prac w zbiornikach przeznaczo nych do przechowywania środków chemicznych powinno § 24. W zbiorniku nie mogą być umieszczane butle się odbywać na pisemne polecenie pracodawcy lub osoby z gazami technicznymi. przez niego upoważnionej.

2. Polecenie, o którym mowa w ust. 1, powinno okreś- Rozdział 3

lać: Rurociągi

1) rodzaj, zakres, miejsce, termin i sposób wykonania pracy, § 25. Rurociągi służące do transportowania roztworów środków chemicznych powinny być: 2) imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej ze strony służby eksploatacyjnej za przygotowanie miejsca pracy i ze 1) wykonane z materiałów odpornych na działanie środ­ zwolenie na jej podjęcie, ków chemicznych, dla których są przeznaczone,

3) imię i nazwisko osoby wyznaczonej do kierowania 2) odpowiednio oznakowane zależnie od przesyłanego pracami wewnątrz zbiornika i ich nadzorowania ze roztworu, z uwzględnieniem kierunku przepływu, zgod strony wykonawcy robót, nie z Polskimi Normami,

Nr 21 - 270 Poz. 73

3) zbadane na szczelność, 5. Chlorownie i' magazyny chloru powinny posiadać 4) wykonane przy najmniejszej liczbie połączeń rozłącz­ odrębne pomieszczenia do przechowywania sprzętu ochrony . nych, indywidualnej . i SP(zętu ratowniczego. Pomieszczenia te powinny być zlokalizowane paza svefą zagrożenia i mieć 5) odpowiednio zabezpieczone przed zamarzaniem i ewen odrębne wejścia z zewnątrz budynku. . tualnymi wyciekami, 6. W pomieszczeniach instalacji do unieszkodliwiania 6) wyposażone w urządzenia kompensujące zmiany długo­ chloru, składowania· chemikaliów: dla potrzeb tej instalacji . śCi,prżewodów rurowych, jakie mogą nastąpić na skutek należy przewidzieć wentylację mechaniczną, zapewniającą

, zmian temperatury. co najmniej 6 wymian na godzinę. Uruchomienie instalacji do unieszkodliwiania chlor.u powinno samoczynnie wyłączyć § 26. Budowa rurociągów tłoczących roztwory środ­ instalację wentyl,acji mechanicznej o 6 wymianach na godzików chemicznych powinna umożliwiać ich opróźnianie, nę· . . odpowietrzenie, płukanie, odłączanie oraz umieszczanie na -f ~i?h urządzeń pomiarowych. § 31. 1. Chlorownie i magazyny chloru powinny być wyposażone w wiatrowskazy, hydranty wodne, w przewody § 27. W czasie eksploatacji rurociągów należy: z nasadkami do wytwarzania mgły wodnej, w instalację do unieszkodliwiaria chloru w czasie nie kontrolowanego wy 1) codziennie kontrolować zawory i połączenia, cieku, w analizatory stężenia chloru uruchamiające samo 2) naprawy zaworów dokonywać tylko po ich zdemon czynnie instalację do awaryjnego niszCzenia chloru oraz towaniu, w instalację sygnalizacyjną i ~łlarmową.

3) badać szczelność rurociągów zgodnie z wymaganiami 2. W.razie przekroczenia najwyższego dopuszczalnego technologicznymi. stężenia chloru w 'pomieszczeniach chlorowni lub magazynu

chloru, powinno nastąpić samoczynne włączenie instalacji § 28. 1. W przypadku remontu odcinka rurociągu nale sygnalizacyjnej i w razie potrzeby włączenie instalacji do ży go wyłączyć z eksploatacji, opróżnić z medium oraz unieszkodliwiania chloru. odłączyć od instalacji i zawiesić tabliczkę ostrzegawczą "Nie włączać - remont". § 32. Do dyspozytorni powinny być przekazywane informacje o funkcjonowaniu: 2. Ponowne włączenie rurociągu po remoncie powinno 1) instalacji do niszczenia chloru w razie awarii, być poprzedzone próbą szczelności.

2) buczka alarmowego,

Rozdział 4 3) wentylacji mechanicznej w pomieszczeniach zagrożo­ Warunki magazynowania i stosowania chloru nych chlorem oraz o przekroczeniach najwyższych do puszczalnych stężeń (NOS) chloru w tych pomiesz czeniach. § 29. 1. Chlorownie i magazyny chloru, w których jest

stosowany chlor w postaci gazowej lub ciekłej, powinny § 33. Chlorownie i magazyny chloru powinny być wy znajdować się w odrębnych budynkach. posażone w sygnalizację wskazującą obecność ludzi we 2. W budynkach wymienionych w ust. 1 można umiesz wnątrz tych pomieszczeń.

czać magazyn fluoru i urządzenia fluorkowni. § 34. W pomieszczeniach składowania i pobierania chloru temperatura nie może przekroczyć + 35°C. § 30. 1. Pomieszczenia w chlorowniach i w magazy

nach chloru powinny być oddzielone od siebie szczelnymi § 35. Beczki z chlorem lub opróżnione z chloru należy przegrodami. magazynować w jednej warstwie w pozycji leżącej i zabez pieczyć przed samoistnym przemieszczeniem się. 2. Drzwi do pomieszczeń poboru i składowania chloru,

chloratorów, parowalników chloru, wag i składowania na § 36. 1. Przyłączanie lub odłączanie butli lub beczek czyń opróżnionych powinny być szczelne, a drzwi zewnętrz­ z chlorem od instalacji chlorowej powinno być wykonywane ne, wejściowe, dodatkowo wyposażone w blokadę, uniemo przy włączonej wentylacji mechanicznej, przez zespół co żliwiającą ich bezpośrednie otwarcie z pominięciem włącze­ najmniej dwuosobowy, wyposażony w maski przeciwgazo nia wentylacji mechanicznej. Blokada powinna umożliwiać we z pochłaniaczami par kwaśnych oraz w przygotowany otwieranie drzwi od wewnątrz pomieszczenia, bez klucza. aparat izolujący, zdolny do użycia w razie potrzeby.

3. Pomieszczenia wymienione w ust. 2 należy wyposa 2. Szczelność instalacji chlorowej powinna być kont żyć w wentylację mechaniczną i instalację do unieszkod rolowana raz na zmianę, a wszelkie nieszczelności usuwane liwiania chloru, zapewniającą unieszkodliwienie wydobywa natychmiast.

jącego się chloru. § 37. Pracownicy mający wejść do pomieszczenia, 4. Magazynowanie chloru w zbiornikach stacjonarnych w którym na skutek uszkodzenia instalacji chloru wydzieliła wymaga zainstalowania rezerwowego zbiornika lub zbior się znaczna jego ilość, powinni być wyposażeni w gazo ników umożliwiających przepompowanie zawartości z naj szczelne ubrania ochronne odporne na działanie chloru oraz większego zbiornika w razie jego uszkodzenia. w aparaty tlenowe lub powietrzne.

Nr 21 - 271 Poz. 73

§ 38. 1. $cieki z obiektów stosujących chlor powinny § 46. Do obsługi i konserwacji chloratorów na pod być odprowadzone po ich zneutralizowaniu. chloryn sodowy dopuszcza się obsługę dwuosobową, wy posażoną w maski przeciwgazowe z pochłaniaczami par 2. Obiekty gromadzenia i neutralizacji ścieków powinny kwaśnych. na odpływie posiadać zalT1knięcie .wodne. · . § 47. Pojemniki z podchlorynem sodowym należy skła­ § 39.1. ~es~ niedopus~czalne: .. dać w odległości nie mniejszej niż 1 m od grzejników.

1) magazynowanie i transportowanie razem z chlorem ." . . § 48. Pojemniki z podchlorynem sodowym nie mogą materiałów palnych; kwaspw, olejów, sprężonych ga być magazynowane i transportowane razem z materiałami zówi cieczy, z którymi chlor. może reagować, palnymi, wybuchowymi, gazami sprężonymi i ciekłymi, oleja 2) neutralizowanie chloru amoniakiem, mi, kwasami oraz środkami żrącymi. '. : 3) pobieranie chloru ż pojemnika, w którym ciśnienie § 49. 1. Magazyny podchlorynu sodowego, w których spadło do 100 kPa przy temperaturze powyżej + 16°C przechowuje.się pojemniki większe niż 0,2 m3 , powinny być lub 50 kPa przy temperaturze poniżej O°C, nawet wtedy, wyposażone w specjalne zbiorniki retencyjne, z których kiedy masa pojemnika wskazuje, ~e rozładunek nie został ścieki po zneutralizowaniu mogą być odprowadzone do kanalizacji. zakończony.

2. Odległość pojemników na chldr, pełnychlub opróż­ 2. Zbiorniki, o których mowa w ust. 1, powinny mieć nionych, od grzejników nie powinna być mniejsza niż 1 m. wyposażenie określone w § 16 ust. 2.

Rozdział 5 Rozdział 6

Warunki magazynowania i stosowania wapna chlo Warunki magazynowania i stosowania podchlorynu rowanego sodowego

§ 50. 1. 'Pomieszczenia do magazynowania wapna § 40: Chlorownie oraz magazyny, w których stosuje się chlorowanego powinny być suche, bez dostępu światła podchloryn sodowy, mogą stanowić oddzielne budynki lub dziennego, wyposażone w wentylację naturalną i mechani wydzielone pomieszczenia w budynkach technologicznych czną oraz w odciągi miejscowe .. stacji wodociągowych i oczyszczalni ścieków. 2. W przypadku konieczności składowania wapna chlo § 41. Pomieszczenia magazynu podchlorynu sodowego rowanego w pomieszczeniach z oknami, należy okna tych powinny mieć odrębne wejścia z zewnątrz budynku. pomieszczeń odpowiednio zaciemnić.

3. Temperatura wewnątrz tych pomieszczeń nie powin § 42. 1. Temperatura pomieszczeń składowania pod na przekraczać + 25°C. chlorynu sodowego powinna wynosić co najmniej +5°C

i nie powinna przekraczać +25°C. § 51. Opakowania z wapnem chlorowanym nie powin ny być składowane w odległości mniejszej niż 1 m od 2. Pojemniki z podchlorynem sodowym należy chronić grzejników. przed światłem słonecznym, zamalowując szyby farbą

ochronną· § 52. Wapno chlorowane nie może być magazynowane wspólnie z materiałami palnymi, olejami, smarami, kwasami § 43. Pomieszczenia, w których jest składowany i stoso i gazami sprężonymi. wany podchloryn sodowy, powinny być wyposażone w wentylację naturalną i mechaniczną, zapewniającą co § 53. Beczki z wykwitami wapna powinny być usuwane z pomieszczenia magazynowego poza magazyn i odpowied najmniej 5 wymian na godzinę. nio zabezpieczone, a ich zawartość zużywana w pierwszej § 44. 1. Do przechowywania podchlorynu sodowego kolejności. . .

należy używać pojemników z tworzywa sztucznego lub balonów ze szkła ciemnego. § 54. Beczki z wapnem chlorowanym nie mogą być rzucane i uderzane.

2. Balony szklane z podchlorynem sodowym należy § 55. Pobieranie wapna chlorowanego z beczek i przy przechowywać i przemieszczać w koszach wyścielonych materiałem chroniącym je przed uszkodzeniem. gotowywanie roztworów wapiennych należy wykonywać przy włączonej mechanicznej wentylacji miejscowej.

3. Pojemniki z podchlorynem sodowym o pojemno ści do 100 dm3 należy przewozić wózkami przystosowany § 56. Pracownicy dokonujący pobierania wapna chlo rowanego powinni być wyposażeni w środki ochrony in mi do tego celu, a do ich opróżniania stosować ręczne dywidualnej. pompki.

4. Pojemniki o większej pojemności niż 100 dm3 należy Rozdział 7

opróżniać za pomocą stałej instalacji pompowej. Stosowanie siarczanu glinowego i żelazawego oraz chlorku żelazowego § 45. Pracownicy dokonujący przelewania podchlorynu

sodowego powinni być wyposażeni w ubrania kwasoodpor § 57. Zbrylone siarczany przy ręcznym pobieraniu mogą ne, w osłony cellonowe twarzy oraz fartuchy, rękawice i buty być magazynowane w pryzmach. Wysokość pryzmy nie kwasoodporne. powinna przekraczać 2 m.

Nr 21 - 272 - Poz. 73

§ 58. Kruszenie siarczanów powinno odbywać się me przykrywane, powinny być ogrodzone barierką ochronną

chanicznie, w wydzielonym miejscu lub w pomieszczeniu o wysokości co najmniej 1,1 m z krawężnikiem.

wyposażonym w odciąg miejscowy. § 65. 1. Wapno palone w bryłach przy ręcznym pobie

§ 59. 1. W przypadku dobowego zużycia siarczanów raniu do przygotowywania roztworów powinno być maga poniżej 300 kg, dopuszcza się kruszenie i transport ręczny. zynowane w pryzmach o wysokości do 2 m.

2. W czasie kruszenia lub przesypywania siarczanów 2. W przypadku całkowitego zmechanizowania w ma powinna być włączona miejscowa wentylacja mechaniczna, gazynie prac załadunkowych i pobierania wapna zbrylonego, a obsługa powinna być wyposażona w okulary ochronne, wysokość pryzm powinna być' dostosowana do możliwości rękawice gumowe i w miarę potrzeby w ochrony dróg użytych maszyn i urządzeń.

oddechowych. 3. Czynność kruszenia wapna palonego w bryłach nale

ży wykonywać w kruszarkach mechanicznych, umieszczo § 60. Transport wewnętrzny pokruszonych siarczanów nych w wydzielonych pomieszczeniach, zamkniętych i wy powinien odbywać się mechanicznie. posa'żonych w odciągi miejscowe.

§ 61. 1. Zbiorniki otwarte dla roztworów siarczanów, 4. Przewóz kruszonego wapna z miejsca kruszenia do usytuowane poniżej podłogi pomieszczenia, powinny być zbiorników roztworowych powinien być zmechanizowany ogrodzone barierką o wysokości co najmniej 1,1 m, wyposa i odbywać się w szczelnych pojemnikach.

żoną w krawężniki. § 66. Przewody wentylacyjne wyciągowe powinny być 2. Czyszczenie i mycie zbiorników po roztworach siar łatwo rozbieralne oraz wyposażone w otwory rewizyjne, czanów powinno być wykonywane przez co najmniej dwóch umożliwiające okresowe czyszczenie instalacji i filtrów. pracowników, wyposażonych w sprzęt ochrony indywidual

nej, odzież ochronną oraz w inne zabezpieczenia, wymagane Rozdział 9

ze względu na rodzaj stosowanego środka oraz sposób Warunki magazynowania i stosowania fluorokrze i miejsce wykonywanej pracy. mianu sodowego

§ 62. 1. Przy stosowaniu chlorku żelazowego wymaga nia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy są takie jak przy § 67. 1. Stanowiska pracy dla przygotowania wodnego stosowaniu siarczanów: glinowego i żelazawego, określone roztworu fluorokrzemianu sodowego powinny być lokalizo w § 57--61. wane w oddzielnych pomieszczeniach, zabezpieczonych przed wejściem osób nieupoważnionych. 2. Chlorek żelazowy z uwagi na dużą higroskopijność wymaga przechowywania w szczelnych pojemnikach i w su 2. Ściany, podłogi i sufity w pomieszczeniach, o których chych pomieszczeniach. mowa w ust. 1, powinny być gładkie oraz wykonane z mate riałów trwałych i łatwo zmywalnych.

Rozdział 8 3. Pomieszczenia przeznaczone do magazynowania

i przygotowywania roztworu fluorokrzemianu sodowego Stosowanie wapna powinny być wyposażone w umywalki z ciepłą i zimną wodą

oraz w wentylację mechaniczną, zapewniającą nieprzekra § 63. 1., Pomieszczenia przeznaczone do magazynowa czanie najwyższego dopuszczalnego stężenia (NOS) fluoro nia i stosowania wapna powinny być suche oraz posiadać krzemianu sodowego w środowisku pracy, lecz o wydajności wentylację naturalną co najmniej o 2 wymianach na godzinę nie mniejszej niż 5 wymian na godzinę. i wentylację mechaniczną ogólną i miejscową z instalacją do zatrzymywania pyłu wapiennego. 4. Okna w pomieszczeniach, o których mowa w ust. 3, powinny być szczelne, otwieralne, a od zewnątrz posiadać 2. Magazyny wapna powinny być oddzielone pasmem urządzenia zabezpieczające przed włamaniem lub kradzieżą. zieleni od innych obiektów i pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. 5. Drzwi do pomieszczeń, o których mowa w ust. 3, powinny być wyposażone w dwa zamki. Wejście do pomie 3. Pobieranie wapna z worków papierowych powinno szczeń składowania i przygotowywania fluorokrzemianu so odbywać się w wydzielonych kabinach, ograniczających dowego powinno posiadać przedsionki lub co najmniej rozprzestrzenianie się pyłów, lub nad otworami zasypowymi kurtyny z tkanin.

przy działającej mechanicznej wentylacji miejscowej. § 68. Opakowania po fluorokrzemianie sodowym nale 4. Podczas przygotowywania roztworów wodnych wa ży przechowywać w zamkniętych szczelnie pojemnikach pna należy zachować szczególną ostrożność przed poparze i w wydzielonym miejscu. niem. § 69. Miejsce przechowywania zużytych opakowań 5. Pracownicy wykonujący prace wymienione w ust. 4 oraz sposób ich niszczenia powinien być uzgodniony z Pańs­ powinni być wyposażeni w kombinezony pyłoszczelne, twową Inspekcją Sanitarną. ochrony dróg oddechowych i oczu, w rękawice lateksowe

oraz w buty gumowe do kolan. § 70. W pomieszczeniach magazynowania i przygoto wywania roztworu fluorokrzemianu sodowego należy przy

§ 64. Zbiorniki do zawiesiny wodnej wapna, usytuowa najmniej raz w miesiącu dokonywać pomiaru zapylenia

ne poniżej poziomu podłogi pomieszczenia, jeżeli nie są fluorokrzemianem sodowym atmosfery tych pomieszczeń.

Nr 21 - 273 - Poz. 73

§ 71. Instalacja do stosowania fluorokrzemianu sodo nie i stosowanie tego środka w pomieszczeniu głównej hali wego powinna być wykonana ze sprawdzonych elementów technologicznej. Miejsce takie powinno być oddzielone od konstrukcji, odpowiadających warunkom szczelności. reszty hali trwałymi przegrodami budowlanymi i wyposażone

w wentylację mechaniczną nawiewną oraz w odciąg miejs § 72. Transport wewnętrzny oraz inne prace związane ze cowy. Okna od zewnątrz powinny być zabezpieczone przed stosowaniem fluorokrzemianu sodowego należy mechanizo włamaniem, a drzwi otwierane na zewnątrz i zamykane na wać i hermetyzować. dwa niezależne zamki.

§ 73. Miejsce po rozsypanym fluorokrzemianie sodo § 79. Rozlewanie kwasu fluorokrzemowego powinno wym należy zmyć wodą wapienną. się odbywać za pomocą specjalnych przechylaczy i pod § 74. Fluorokrzemian sodowy nie może być przechowy mechanicznym wyciągiem wentylacji miejscowej. wany z innymi środkami chemicznymi. § 80. Kwas fluorokrzemowy powinien być transporto § 75. Pracownicy zatrudnieni przy stosowaniu fluoro- wany krytymi środkami transportowymi. krzemianu sodowego powinni: . 1) spożywać posiłki poza pomieszczeniami składowania § 81. Kwas fluorokrzemowy nie może być przechowy wany z innymi środkami chemicznymi, stosowanymi do zużytych opakowań, uzdatniania wody i oczyszczania ścieków. 2) myć ręce, twarz i zęby w ciepłej wodzie przed każdym

posiłkiem, § 82. Instalacja do stosowania kwasu fluorokrzemowe 3) zachować kolejność zdejmowania odzieży roboczej, go powinna być wyposażona w instrukcję eksploatacyjną. a po zakończeniu pracy przed założeniem odzieży domo wej wykąpać się, a sprzęt ochronny starannie wypłukać, Rozdział 11

4) ubranie robocze zmieniać nie rzadziej niż raz w tygodniu, Warunki wytwarzania i stosowania ozonu

5) odzież roboczą przechowywać w oddzielnych szafkach. § 83. 1. Pomieszczenia, w których wytwarza się i stosu § 76. Odzież ochronna nie może być prana przez praco je ozon, powinny być wyposażone w wentylację mechanicz wników. ną (nawiew górą, odciąg dołem), zapewniającą nieprze

kraczanie najwyższego dopuszczalnego stężenia (NOS) Rozdział 10 ozonu w środowisku pracy.

Warunki magazynowania i stosowania kwasu fluoro 2. W pomieszczeniach bezpośrednio zagrożonych wy krzemowego stępowaniem ozonu przynajmniej raz w miesiącu powinien

§ 77. 1. Stosowanie i magazynowanie kwasu fluoro być dokonywany pomiar stężenia ozonu w atmosferze tych krzemowego powinno się odbywać w wydzielonych, zam pomieszczeń. kniętych pomieszczeniach, wyposażonych w wentylację na 3. W czasie działania wentylacji mechanicznej może turalną, zapewniającą co najmniej 2 wymiany na godzinę, być obniżona temperatura wewnątrz tych pomieszczeń do oraz w umywalkę z ciepłą i zimną wodą. + 5°C, jeżeli pomieszczenia te nie są przeznaczone na pobyt 2. Magazyn kwasu fluorokrzemowego powinien być ludzi. zamknięty na dwa niezależne zamki, a gospodarka magazy nowa prowadzona zgodnie z wymaganiami jak dla trucizn, § 84. 1. Zbiorniki kontaktowe ozonu z wodą powinny określonymi w odrębnych przepisach. być wyposażone w instalację, która zbiera ozon resztkowy ze strefy nadwodnej zbiorników kontaktowych i odprowadza 3. Przelewanie kwasu fluorokrzemowego oraz przygo go ponownie do wody lub do instalacji niszczenia. towywanie roztworów roboczych powinno się odbywać w wydzielonym pomieszczeniu wyposażonym w miejscową 2. W razie konieczności wejścia ludzi do zbiornika wentylację wyciągową. kontaktowego, należy zbiornik opróżnić z wody oraz dokład­ nie go przewietrzyć przez co najmniej 24 godziny. 4. Podłoga powinna być wykonana z materiałów kwa soodpornych. 3. Zawartość ozonu w atmosferze zbiornika w czasie 5. Pomieszczenia magazynowania i dawkowania roz wykonywania w nim pracy nie powinna przekraczać najwyż­ tworu kwasu fluorokrzemowego powinny być ogrzewane. szego dopuszczalnego stężenia na stanowisku pracy. Temperatura w tych pomieszczeniach nie powinna być § 85. 1. Praca w pomieszczeniach ozonatorów niższa niż + 5°C. i w zbiornikach ozonowania nie powinna się odbywać po 6. W pomieszczeniu magazynowym kwasu fluorokrze wyłączeniu uszkodzonych ozonatorów i po usunięciu resztek mowego należy przewidzieć zbiornik awaryjny na wypadek ozonu za pomocą wentylacji mechanicznej. konieczności opróżnienia instalacji z kwasu. Zbiornik taki nie powinien mieć bezpośredniego połączenia z kanalizacją. 2. Przed rozpoczęciem pracy w ozonatorni należy spra wdzić zawartość ozonu w atmosferze pomieszczenia. Nie § 78. Przy zużyciu kwasu fluorokrzemowego nie więcej powinna ona przekraczać najwyższego dopuszczalnego stę­ niż 60 dm3 w ciągu 24 godzin dopuszcza się magazynowa- żenia.

Nr 21 —

Rozdział 12

Warunki magazynowania i stosowania kwasu siarkowego

586. 1. Kwas siarkowy powinien być magazynowany w pomieszczeniach, w których podczas działania wentylacji mechanicznej temperatura nie spada poniżej -+-5'C.

2. Pomieszczenia magazynowe powinny być suche, chłodne i przewiewne, wyposażone w wentylację naturalną i mechaniczną, zapewniającą co najmniej 5 wymian na godzinę oraz nieprzekraczanie najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) kwasu siarkowego na stanowisku pracy.

3. Pomieszczenia składowania kwasu siarkowego powinny być oddzielone od innych pomieszczeń trwałymi przegrodami budowlanymi oraz posiadać podłogi z materiałów kwasoodpornych, wykonane ze spadkiem nie mniejszym niż 5%, zakończonym zagłębieniem bezodpływowym, umożliwiającym wypompowanie kwasu.

§87. 1. W pomieszczeniu składowania kwasu siarkowego nie mogą być przechowywane inne materiały, a w szczególności: saletra, karbid, cyjanki, substancje łatwo palne oraz związki organiczne.

2. Stężony kwas siarkowy należy magazynować w specjalnych zbiornikach stacjonarnych.

3. Zbiorniki z kwasem siarkowym powinny być umieszczone na tacach kwasoodpornych, do których w czasie awarii może spłynąć cała zawartość zbiornika.

§88. 1. Pobórkwasu siarkowego z pojemnika o pojemności nie przekraczającej 60 dm* powinien się odbywać w wydzielonym miejscu, które powinno być wyposażone w:

1) tackę kwasoodporną, mogącą pomieścić całą zawartość pojemnika,

wentylację mechaniczną nawiewną i w odciąg miejscowy, wykonane z materiałów kwasoodpornych, instalację zapewniającą bezpieczne przelewanie płynów,

zlew kwasoodporny z wodą bieżącą i złączką do przewodu,

kanalizację wewnętrzną kwasoodporną, wyposażoną w specjalny zbiornik zapewniający zneutralizowanie kwasu.

2

4

2. Przy pobieraniu za pomocą instalacji pompowej stężonego kwasu siarkowego ze zbiorników stalowych należy uniemożliwić przenikanie wilgotnego powietrza do wnętrza zbiornika.

§89. 1. Kwas siarkowy z magazynu należy pobierać w oryginalnych opakowaniach fabrycznych.

2. Pomieszczenie, w którym jest składowany i pobierany kwas siarkowy, powinno być wyposażone w ratunkowy natrysk wodny i w odciąg miejscowy.

Rozdział 13

Warunki magazynowania i stosowania kwasu solnego

890. 1. Kwasu solnego nie wolno magazynować z utleniaczami: nadmanganianem potasu, dwuchloranem potasu, dwutlenkiem manganu i ołowiu, wodą utlenioną.

274 —

2. W jednym pomieszczeniu nie powinno się magazynować więcej niż 100 balonów o pojemności do 50 dm, szczelnie zamkniętych i składowanych w jednej warstwie na legarach drewnianych.

§91. Stanowisko poboru kwasu solnego należy urządzić zgodnie z wymaganiami określonymi w § 88.

§92. 1. Pomieszczenia magazynowe kwasu solnego powinny być wyposażone w wentylację mechaniczną, zapewniającą co najmniej 5 wymian w ciągu godziny.

2. W przypadku magazynowania małej ilości kwasu solnego w szklanych 'opakowaniach o pojemności do 60 dm*, dopuszcza się w pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, stosowanie odciągów miejscowych zamiast ogólnej wentylacji mechanicznej nawiewnej.

893. 1. Każdy zbiornik stalowy z kwasem solnym powinien być wypósażony w specjalną tacę kwasoodporną, umieszczoną pod zbiornikiem, której pojemność jest co najmniej taka jak zbiornika z kwasem.

2. Zbiorniki stalowe powinny być wyposażone w sygnalizację stanu wewnętrznej powłoki izolacyjnej, wyprowadzoną na zewnątrz zbiornika.

§ 94. W miejscu składowania i pobierania kwasu solnego powinien być umieszczony ratunkowy natrysk wodny.

Rozdział 14

Warunki magazynowania i stosowania wodorotlenku sodowego

§95. 1. Pomieszczenia, w których jest magazynowany wodorotlenek sodowy, powinny być suche i ogrzewane do temperatury co najmniej + 107”C.

2. Pomieszczenia, w których wodorotlenek sodowy jest kruszony, rozpuszczany w wodzie lub rozcieńczany, powinny być wyposażone w:

1) miejscową wentylację wyciągową, 2) zawór czerpalny ze złączką do przewodu, 3) natrysk wodny, 4) tacę odporną na działania ługów. 3. Pracownicy pracujący przy kruszeniu wodorotlenku

sodowego powinni być wyposażeni i używać odpowiednich ochron indywidualnych.

§ 96. 1. Pojemniki zwodorotlenkiem sodowym nie mogą być magazynowane i transportowane z kwasami stężonymi, amoniakiem oraz metalami, a w szczególności z aluminium, cynkiem, cyną oraz ich stopami, jak również z bezwodnikami kwasów.

2. Pojemniki z wodorotlenkiem sodowym należy chronić przed zawilgoceniem.

3. Beczki z wodorotlenkiem sodowym należy składać w pozycji poziomej, z otworami wlewowymi skierowanymi ku górze.

Nr 21 - 275 Poz. 73 i 74

4. Balony szklane z rożtworem wodorotlenku sodowe 2. Węgiel aktywny powinien być magazynowany w od go o pojemności do 60 dm3 należy zabezpieczyć koszami dzielnych pomieszczeniach wyposażonych w wentylację ochronnymi i układać w jednej warstwie na legarach drew mechaniczną i urządzenia odpylające, zapewniające nieprze nianych. kraczanie najwyższych dopuszczalnych stężeń w atmosferze tych pomieszczeń. Temperatura w tych pomieszczeniach Rozdział 15 w zimie nie powinna być niższa niż + 10°C.

Warunki magazynowania i stosowania krzemianu 3. Pomieszczenia, w których magazynowany jest węgiel .. sodowego aktywny, muszą spełniać wymagania wynikające z zakwalifi kowania ich do odpowiedniej kategorii niebezpieczeństwa § 97. 1. Krzemian sodowy należy magazynować w po pożarowego i zagrożenia wybuchem. jemnikach szczelnie zamkniętych i w pomieszczeniach su § 102. Wysypywanie węgla aktywnego z worków pa chych, wyposażonych w wentylację riaturalną oraz ogrzewa nych do temperatury co najmniej + 10°C. pierowych powinno się odbywać w sposób ograniczający zapylenie .

. 2. Pomieszczenia należy wyposażyć w instalację umoż­ liwiającą zmywanie podłóg strumieniem ciepłej wody. § 103. Worki z węglem aktywnym mogą być składowa­ ne w 10 warstwach na legarach drewnianych.

§ 98. Krzemianu sodowego nie wolno przechowywać § 104. Węgiel aktywny powinien być przewożony za w balonach szklanych.. Mała ilość krzemianu sodowego mknięt.,mi środkami transportu, zabezpieczającymi produkt może być magazynowana w butelkach szklanych o pojem przed zawilgoceniem. ności do 1 dm3 w ilości nie większej niż 10sztuk.

Rozdział 18 Rozdział 16 Przepisy przejściowe i końcowe Warunki magazynowania i stosowania tiosiarczanu

sodowego § 105. 1. Zakłady zajmujące się uzdatnianiem wody i oczys:czaniem ścieków, istniejące w dniu wejścia w życie § 99. Tiosiarczan sodowy powinien być magazynowa niniejs2ego rozporządzenia, nie spełniające wymagań w nim ny w pomieszczeniach wyposażonych w wentylację grawita określOlych, powinny być do nich dostosowane w przypad cyjną i w ogrzewanie, zapewniające w okresie grzewczym ku odbJdowy, przebudowy, rozbudowy i modernizacji. temperaturę + 10°C. 2. Nie zatwierdzone przed wejściem w życie rozporzą­ § 100. 1. Tiosiarczan sodowy należy transportować dzenia projekty budowy, odbudowy, przebudowy i moder i składować zgodnie z wymaganiami określonymi w § 8 i 9. nizacji !akładów zajmujących się uzdatnianiem wody i oczy szczanem ścieków należy dostosować do wymagań okreś­ 2. Przy składowaniu tiosiarczanu w ilości powyżej 100 lonychw niniejszym rozporządzeniu. worków o wadze 40 kg zaleca się stosowanie palet i wózków widłowych do jego transportu. § 106. Traci moc rozporządzenie Ministra Gospodarki Komuralnej z dnia 25 lutego 1970 r. w sprawie bezpieczeńst­ Rozdział 17 wa i hi~ieny pracy przy stosowaniu środków chemicznych do uzdatnania wody i oczyszczania ścieków w przedsiębiorst­ Warunki magazynowania i stosowania węgla aktyw wach izakładach gospodarki komunalnej (Dz. U. Nr 6, poz. nego 52).

§ 101. 1. Węgiel aktywny składowany luzem należy § 10 7. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 przechowywać w pomieszczeniach o gładko wykończonych dni od dnia ogłoszenia. ścianach i podłodze, szczególnie przy magazynowaniu w po

staci pylistej. MiniS1er Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa: B. Blida

74

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA - SZEFA URZĘDU RADY MINISTROW .. z dnia 8 lutego 1'994 r.

w sprawie nadania osobowości prawnej Katolickiemu Stowarzyszeniu Młodzieży Diecezji Elbląskiej.

Na podstawie art. 10 w związku z art. 34 ust. 3 ustawy 504, z 1991 r. Nr 95, poz. 425 i Nr 107, poz. 459, z 1993 r. Nr z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła 7, poz. 34 i z 1994 r. Nr 1, poz. 3) i w związku z art. 7 ust. 4a Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. ustawy z dnia 12 listopada 1985 r. o zmianach w organizacji 154, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 55, poz. 321 i Nr 86, poz. oraz zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych