Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 października 1994 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych.

Nr 114

TREŚĆ:

Poz.:

ROZPORZĄDZENIE

552 - Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 października 1994 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych . 2033

552

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU

r. z dnia 12 października 1994

w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia

przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych.

Na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia § 5. 1. Kierownik ruchu zakładu górniczego wykonuje 41l!ltego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr swoje obowiązki przy pomocy podległych mu osób kierow 27, poz. 96) zarządza się, co następuje: nictwa ruchu oraz osób dozoru ruchu.

Rozdział 1 2. Kierownik ruchu zakładu górniczego obowiązany jest ustalić zakresy działania poszczególnych działów ruchu oraz Przepisy ogólne służb specjalistycznych zakładu górniczego.

§ 1. 1. Rozporządzenie obowiązuje przedsiębiorców 3. W zakresach działania, o których mowa w ust. 2, oraz pracowników zatrudnionych w ruchu odkrywkowych należy określić sposób koordynacji robót wykonywanych zakładów górniczych, zwanych dalej "zakładami górniczy przez poszczególne działy ruchu i służby specjalistyczne oraz mi". robót wykonywanych przez pracowników innego podmiotu

gospodarczego, a także sposób używania maszyn zakładu 2. Rozporządzenie ma odpowiednie zastosowanie do górniczego i nadzoru nad tymi robotami. osób nie wymienionych w ust. 1, jeżeli wykonują one prace lub przebywają w zakładzie górniczym. § 6. 1. Każda osoba kierownictwa i dozoru ruchu za

3. W razie prowadzenia w zakładach górniczych pod kładu górniczego zobowiązana jest do przestrzegania ustalo ziemnych wyrobisk górniczych oraz robót wiertniczych, do nego dla niej na piśmie i zatwierdzonego przez kierownika robót tych stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu ruchu zakładu górniczego zakresu czynności, szczegółowo ruchu w innych rodzajach zakładów górniczych, jeżeli roz określającego jej obowiązki, uprawnienia i zakres odpowie porządzenie nie stanowi inaczej. dzialności.

§ 2. Zakład górniczy, w którym stwierdzono lub przewi 2. Kierownik ruchu zakładu górniczego obowiązany jest duje się występowanie zagrożeń, powinien mieć opracowa spowodować doręczenie zakresów czynności, o których ny plan akcji ratowniczej dla bezpieczeństwa ruchu zakładu mowa w ust. 1, za pokwitowaniem odbioru.

górniczego oraz na wypadek powstania zagrożenia życia i zdrowia załogi, w szczególności na skutek pożaru, po § 7. 1. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu obowiązane wstania osuwisk, wdarcia się wody do wyrobisk oraz za są tak prowadzić i organizować prace, aby zapewnione było grożenia gazowego lub pyłem szkodliwym dla zdrowia. bezpieczeństwo ludzi i ruchu zakładu górniczego, oraz pou

czać pracowników o zasadach bezpiecznego wykonywania § 3. Szczegółowe zasady opracowywania planu akcji pracy. ratowniczej, prowadzenia akcji ratowniczej oraz organizacji ratownictwa górniczego określają odrębne przepisy. 2. Wszystkie obsadzone stanowiska pracy muszą być na

każdej zmianie kontrolowane przez osobę dozoru ruchu. § 4. Za prawidłową organizację i prowadzenie ruchu zakładu górniczego odpowiedzialny jest kierownik ruchu § 8. 1. W zakładzie górniczym powinna być zorganizo zakładu górniczego. wana dyspozytorska służba ruchu.

Nr 114 - 2034 - Poz. 552

2. Organizację i obsadę służby dyspozytorskiej ustala pieczeństwa i higieny pracy, bezpieczeństwa pożarowego kierownik ruchu zakładu górniczego. oraz przygotowaniu przez osoby dozoru ruchu w zakresie prawidłowego wykonywania danego rodzaju pracy. 3. Organ państwowego nadzoru górniczego może

w uzasadnionych przypadkach zwolnić przedsiębiorcę od § 16. 1. Wstęp do zakładu górniczego osobom nie upo obowiązku zorganizowania służby dyspozytorskiej. ważnionym jest zabroniony.

§ 9. 1. Kierownik ruchu zakładu górniczego obowiąza­ 2. Kierownik ruchu zakładu górniczego określi miejsca ny jest wyznaczyć pisemnie osobę kierownictwa lub osobę i stanowiska pracy, na których obowiązuje użycie hełmów dozoru do nadzoru nad prowadzeniem ruchu zakładu gór ochronnych. niczego na danej zmianie. § 17. 1. W zakładzie górniczym należy prowadzić ewi 2. Niezależnie od przepisu ust. 1 kierownik ruchu za dencję osób, stosując odpowiedni system rejestracji osób kładu górniczego obowiązany jest ustalić zasady nadzoru dla zatrudnionych na każdej zmianie.

zakładów górniczych na zmianach nie obsadzonych w dni 2. Pracownicy zakładu górniczego obowiązani są po wolne od pracy. siadać przy sobie znaczek kontrolny lub inny identyfikator i okazywać go na żądanie osób kierownictwa i dozoru ruchu §10. 1. Kierownik ruchu zakładu górniczego powinien lub osób uprawnionych do przeprowadzania kontroli. określić stanowiska i miejsca pracy, dla których należy

opracować instrukcje bezpiecznego wykonywania pracy. § 18. Obiekty budowlane oraz maszyny i urządzenia 2. W instrukcjach, o których mowa w ust. 1, należy zakładu górniczego należy eksploatować zgodnie z doku określić sposoby wykonywania pracy, z uwzględnieniem mentacją techniczną lub eksploatacyjną i stale utrzymywać zagrożeń występujących przy wykonywaniu poszczególnych w takim stanie, aby nie stwarzały zagrożenia dla ludzi lub ciągłości ruchu oraz były wykorzystywane w sposób zgodny prac. z ich przeznaczeniem.

3. Kierownicy działów ruchu zakładu górniczego za twierdzają instrukcje, o których mowa w ust. 1, i obowiązani § 19. Za prawidłowe korzystanie z obiektów budow są, za pisemnym potwierdzeniem, zapoznać pracowników lanych, maszyn i urządzeń technicznych znajdujących się na z ich treścią. terenie zakładu górniczego odpowiedzialny jest podmiot gospodarczy z nich korzystający.

§ 11. 1. Przedsiębiorca i inny podmiot przystępujący do § 20. Wprowadzenie jakichkolwiek zmian w konstrukcji wykonywania robót związanych z ruchem zakładu górnicze nośnej, zawiesiach, rozmieszczeniu przeciwciężarów oraz go powinni szczegółowo określić na piśmie podział obowią­ rozszerzenie zakresów działania wyłączników krańcowych zków w celu zapewnienia bezpiecznych warunków pracy w maszynach i urządzeniach jest dozwolone tylko za zgodą i koordynacji robót. kierownika ruchu zakładu górniczego, wydaną na podstawie dokumentacji producenta. 2. Wykonując obowiązki, o których mowa w ust. 1,

należy w szczególności uwzględnić: § 21. 1. W zakładzie górniczym należy prowadzić doku 1) współpracę osób kierownictwa i dozoru ruchu, mentowane kontrole stanu technicznego i sposobu wykorzy 2) sposób przeszkolenia pracowników wykonujących ro stania obiektów, maszyn i urządzeń, w postaci okresowych badań i przeglądów. boty w zakresie obowiązującego w zakładzie górniczym porządku i dyscypliny pracy, przepisów bezpiecznego 2. Kierownik ruchu zakładu górniczego ustala częstot­ prowadzenia ruchu, występujących zagrożeń, zasad liwość, zakres oraz sposób przeprowadzania badań i prze łączności i alarmowania . oraz zgłaszania wypadków glądów okresowych, w zależności od rodzaju obiektu, ma i zagrożeń, szyny lub urządzenia.

3) ustalenie zasad i warunków dostawy materiałów, urzą­ § 22. Stanowisko pracy, na którym ruch został wstrzy dzeń, sprzętu i dokumentacji techniczno-ruchowej. many na skutek zagrożenia bezpieczeństwa pracy, można uruchomić po stwierdzeniu przez osobę dozoru ruchu usu § 12. Przedsiębiorca obowiązany jest do sporządzania nięcia tego zagrożenia. i uzupełniania niezbędnej dokumentacji prowadzenia ruchu

zakładu górniczego. § 23. Nie wolno usuwać urządzeń i instalacji ochron nych, a także używać ich niezgodnie z przeznaczeniem ani § 13. 1. W ruchu zakładu górniczego zatrudnieni mogą samowolnie wyłączać. W razie uszkodzenia tych urządzeń być wyłącznie pracownicy spełniający wymagania określone i instalacji, należy niezwłocznie doprowadzić je do właś­ dla osób wykonujących danego rodzaju roboty i czynności. ciwego stanu, stosując w tym czasie inne odpowiednie zabezpieczenia. 2. Dopuszczenie pracownika do wykonywania w ruchu zakładu górniczego czynności wymagających szczególnych § 24. 1. Na oddanie do ruchu następujących podsta" kwalifikacji dozwolone jest jedynie po uprzednim stwier wowych obiektów zakładu górniczego wymagane jest ze dzeniu posiadania tych kwalifikacji. zwolenie właściwego organu państwowego nadzoru gór niczego: § 14. W zakładzie górniczym wolno zatrudniać jedynie osoby, które zostały uznane w wyniku badań lekarskich oraz 1) głównych rozdzielni elektrycznych wysokiego i śred­ innych wymaganych badań za zdolne do wykonywania niego napięcia,

danego rodzaju pracy. 2) central telefonicznych i dyspozytorskich, wraz z sys temami łączności i alarmowania, § 15. Osoby przyjęte do pracy mogą być dopuszczone do pracy w ruchu zakładu górniczego wyłącznie po odbytym 3) głównych stacji sprężarek powietrza,

przeszkoleniu teoretycznym i praktycznym w zakresie bez- 4) urządzeń i układów głównego odwadniania.

Nr 114 - 2035 - Poz. 552

2. Zezwolenie określone w ust. 1 właściwy organ pań­ 2. R o b o t Y gór n i c z e u d o s t ę P n i aj ą c e e k s p I o a - stwowego nadzoru górniczego wydaje na wniosek kierow tacyjne

nika ruchu zakładu górniczego.

§ 25. 1. Do wniosku, o którym mowa w § 24 ust. 2, § 34. Projektowanie i prowadzenie robót udostępniają­ należy dołączyć dokumentację techniczną i protokół odbioru cych i eksploatacyjnych powinno być odpowiednio do stosowane do warunków geologiczno-górniczych i wyposa technicznego, dokonanego przez komisję powoływaną przez żenia technicznego, tak aby zachowane były odpowiednie kierownika ruchu zakladu górniczego. parametry (np. poziomy eksploatacyjne i półki robocze, 2. Protokół, o którym mowa w ust. 1, powinien w szcze pochylnie, skarpy, ociosy, zbocza stałe i robocze), zapew gólności zawierać stwierdzenie, że przewidziany do oddania niające bezpieczeństwo geotechniczne, bezpieczeństwo za do ruchu obiekt wykonany został zgodnie z dokumentacją trudnionej załogi oraz bezpieczeństwo i ciągłość ruchu.

techniczną, a wyniki wykonanych pomiarów i prób są § 35. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu obowiązane zgodne z wymaganiami przepisów i wprowadzonych do są zgłaszać niezwłocznie służbie mierniczo-geologicznej obowiązkowego stosowania norm. wszelkie napotkane w czasie prowadzenia robót górniczych zaburzenia geologiczne, zbiorniki wodne, osuwiska oraz inne § 26. 1. Zezwolenia dotyczące obiektów zakładu gór zmiany warunków geologicznogórniczych wcelu ich udoku niczego określonych w § 24 wymagane są również w razie mentowania. wprowadzenia istotnych zmian konstrukcyjnych oraz zmian warunków eksploatacji. § 36. Stan wyrobisk górniczych powinien być okresowo kontrolowany przez osoby dozoru ruchu w zakresie i ter 2. W zezwoleniu mogą być ustalone szczególne wa minach ustalonych przez kierownika działu górniczego.

runki prowadzenia ruchu. § 37. 1. Kierownik działu górniczego i osoby dozoru § 27. Właściwy organ państwowego nadzoru górnicze ruchu górniczego obowiązane są posiadać aktualne niezbęd­ go przed wydaniem zezwolenia, o którym mowa w § 24, może ne mapy górnicze.

zarżądzić przeprowadzenie próbnego ruchu obiektu oraz 2. Mapy, o których mowa w ust. 1, powinny aktualizo określić jego zakres, sposób kontroli i uzależnić wydanie wać osoby dozoru ruchu wyznaczone przez kierownika zezwolenia od uzyskanych wyników. ruchu zakładu górniczego w określonych przez niego ter minach. § 28. Obiekty, maszyny i urządzenia, których oddanie do ruchu nie wymaga zezwolenia właściwego organu państ­ § 38. Stałe przejścia dla załogi, których kąt nachylenia wowego nadzoru górniczego, dopuszcza do ruchu kierownik przekracza 20%, należy wyposażyć w stopnie i poręcze.

ruchu zakładu górniczego na podstawie protokołu komisyj § 39. Zdejmowanie nadkładu należy prowadzić z wy nego odbioru technicznego. przedzeniem określonym przez kierownika ruchu zakładu § 29. Prace niebezpieczne muszą być prowadzone wed g lin ór y n z ic e z z e ł g o o ża , . z apewniającym bezpieczne wydobywanie kopa ług wskazań i pod bezpośrednim nadzorem osoby dozoru

ruchu. § 40. Teren zakładu górniczego, łącznie z terenami zwa łów i hałd, jeżeli nie jest ogrodzony, powinien być oznaczony § 30. Przed rozpoczęciem pracy pracownik obowiązany tablicami, na których powinny być umieszczone: nazwa jest ,do sprawdzenia stanu bezpieczeństwa w miejscu pracy, zakładu górniczego oraz napis zakazujący wstępu osobom a w szczególności stanu urządzeń ochronnych i zabez nie upoważnionym.

pieczających oraz stanu narzędzi. § 41. M iejsca niebezpieczne na terenie zakładu gór Rozdział 2 niczego, jeżeli nie znajdują się pod stałym dozorem, powinny być ogrodzone i zaopatrzone w tablice ostrzegawcze.

Roboty górnicze § 42. Niebezpieczny odcinek ściany, na którym roboty 1. Roboty przygotowawcze zostały chwilowo wstrzymane, powinien być zabezpieczony tablicami z dobrze widocznym napisem: "Niebezpieczeńst­ § 31. Roboty przygotowawcze na przedpolu wyrobiska wo - nie wolno przechodzić", umieszczonymi odpowiednio odkrywkowego i zwałowiska należy prowadzić z wyprzedze przy górnej i dolnej krawędzi ściany.

niem określonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego zapewniającym bezpieczne prowadzenie robót górniczych. § 43. 1. W przypadku wykrycia w nadkładzie, złożu lub urobku śladów kultury materialnej bądź znaleziska paleon § 32. Wyprzedzenie robót górniczych robotami odwad tologicznego, należy natychmiast przerwać roboty i zawia niającymi należy ustalić na podstawie szczegółowego roze domić osobę dozoru ruchu. Dalszy sposób prowadzenia znania hydrogeologicznego złoża. robót ustala kierownik działu górniczego.

2. Kierownik ruchu zakładu górniczego obowiązany jest § 33. 1. Wyrobiska odkrywkowe powinny mieć stałe powiadomić o znalezisku właściwy organ samorządu teryto zabezpieczenie przed napływem wód z terenów przyległych, rialnego, konserwatora przyrody i konserwatora zabytków w celu ograniczenia dopływu tych wód i działania erozyjnego oraz właściwy organ państwowego nadzoru górniczego. na skarpach, półkach, pochylniach i poziomach roboczych.

3. Roboty strzałowe 2. Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno

zapewnić przyjęcie i odprowadzenie dopływów określanych § 44. 1. Dla sprawowania nadzoru nad gospodarką "wielką wodą", występującą raz na 1 00 lat, oraz zrzutów wód środkami strzałowymi, sprzętem strzałowym oraz robotami z urządzeń odwadniających, realizowanych w ramach robót strzałowymi należy w zakładzie górniczym lub grupie za przygotowawczych. kładów górniczych utworzyć odpowiednie stanowisko.

Nr 114 _

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku wykonywania w zakładzie górniczym robót strzałowych przez podmiot gospodarczy zawodowo trudniący się wykonywaniem takich robót.

§ 45. Wiercenie otworów strzałowych w otworach (fajkach) pozostałych z poprzednich strzelań jest zabronione.

§ 46. Przy wierceniu otworów strzałowych należy:

1) zabezpieczyć wiertnicę przed możliwością samoczynnego przesuwania się,

2) wykonywać wszelkie prace wiertnicą oraz przy wiertnicy zgodnie z instrukcją techniczno-ruchową,

3) stosować odpowiednio zakotwiczone bariery zabezpieczające, gdy wiertnica nie ma urządzenia do automatycznego podawania żerdzi,

4) zabezpieczyć odwiercony otwór przed zalaniem lub zasypaniem.

§47. 1. W zakładzie górniczym wykonującym roboty strzałowe zgodnie z dokumentacją należy prowadzić ewidencję odstrzałów.

2. W ewidencji odstrzałów należy odnotować:

1) numer dokumentacji strzałowej oraz datę, godzinę i miejsce odstrzału,

2) rzeczywiste parametry odstrzału, 3) inne uwagi.

3. Wpisów do ewidencji odstrzałów dokonuje kierownik odstrzału i potwierdza je własnoręcznym podpisem.

4. Ewidencja odstrzałów musi być przechowywana u inżyniera (technika) strzałowego lub u osoby dozoru ruchu wyznaczonej przez kierownika działu górniczego.

§ 48. Przed rozpoczęciem czynności związanych z ładowaniem materiałów wybuchowych do otworów pracownicy nie biorący udziału w tych czynnościach powinni być wycofani z miejsca ładowania na odległość co najmniej 30 m.

§ 49. Sposób zabezpieczenia obiektów, maszyn i urządzeń będących w strefie zagrożonej rozrzutem odłamków ustala każdorazowo przed odstrzałem osoba bezpośrednio nadzorująca roboty strzałowe.

§ 50. Przed przystąpieniem do ładowania materiału wybuchowego do otworu strzałowego należy sprawdzić, czy otwór może być załadowany ładunkiem materiału wybuchowego zgodnie z ustaleniami metryki (dokumentacji) strzałowej.

§51. 1. Masa poszczególnych opuszczanych do otworu ładunków materiału wybuchowego nie może przekraczać 30 kg, a ładunku udarowego nie może być większa niż 10 kg.

2. Do opuszczania ładunków udarowych należy używać sprzętu wykonanego z materiałów nie powodujących iskrzenia oraz nie ładujących się elektrostatycznie.

§52. 1. W przypadku zaklinowania się w otworze naboju inicjującego należy ładowanie otworu przerwać.

2. O sposobie odpalania otworu, o którym mowa w ust. 1, decyduje osoba dozoru ruchu, bezpośrednio nadzorująca wykonywanie robót strzałowych.

§ 53. Przy metodzie strzelania otworami z poszerzonym dnem:

2036 —

1) prace przy poszerzaniu dna otworów należy tak organizować, aby w chwili odpalania ładunku poszerzającego w jednym otworze sąsiednie otwory nie były załadowane,

2) po poszerzeniu dna otworu wolno ponownie załadować otwór po upływie co najmniej 15 minut od odstrzału,

3) przed przystąpieniem do powtórnego ładowania należy usunąć skruszony materiał z otworu i zbadać możliwość jego ładowania,

4) promień strefy bezpieczeństwa, w której nie mogą przebywać ludzie, przy poszerzaniu dna otworów musi wynosić co najmniej 100 m.

§54. W zawodnionych otworach strzałowych należy stosować materiały wybuchowe wodoodporne lub w otoczkach ochronnych.

§ 55. Przy elektrycznym odpalaniu ładunków materiału wybuchowego należy zachować następujące warunki:

1) w odpalanej serii otworów nie wolno używać zapalników różnych rodzajów,

2) naprzewodach zapalników można opuszczać do otworu strzałowego nabój inicjujący o masie nie przekraczającej 250 g,

3) każda część ładunku rozczłonkowanego musi mieć oddzielny ładunek udarowy,

4) bezpośrednio przed przyłączeniem sieci strzałowej do zapalarki należy ze schronu strzałowego sprawdzić obwód i oporność sieci strzałowej,

5) w przypadku stosowania linii strzałowej zwijanej, złożonej z pojedynczych przewodów, musi być ona rozwinięta na całej długości.

§56. Odpalanie ładunków materiału wybuchowego lontami detonującymi może być stosowane tylko przy zachowaniu następujących warunków:

1) odcinki lontu o potrzebnej długości należy przygotować przed ułożeniem linii strzałowej, 2) wtej samej sieci należy używać lontów jednego rodzaju, - pochodzących z jednej wytwórni,

3) sieć strzałowa nie może tworzyć pętli.

4) w przypadku krzyżowania się lontów lub układania linii równoległych, należy zachować odstęp między nimi wynoszący co najmniej 20 cm,

5) dozwolone jest opuszczanie na loncie do otworu ładunku udarowego o masie nie większej niż 500 g,

6) do inicjowania lontów detonujących nie wolno używać spłonek,

7) połączenia lontów muszą być wykonane na nakładkę na odcinku nie krótszym niż 20 cm i zabepieczone taśmą izolacyjną,

8) odgałęzienia od sieci strzałowej muszą wychodzić w kierunku przebiegu fali detonacyjnej pod kątem 30” do 45",

9) połączenia odcinków lontu nie mogą być umieszczone w przybitce.

§57. 1. Każdy pojedynczy ładunek materiału wybuchowego, który przy wykonywaniu odstrzału nie odpalił, należy uważać za niewypał.

2. W zakładzie górniczym należy prowadzić ewidencję niewypałów.

3. Zapisy zawarte w ewidencji należy przechowywać przez okres co najmniej jednego roku.

Nr 114 - 2037 - Poz. 552

§ 58. Nadanie sygnału "odwołanie" w przypadkach wcześniej jednak niż po upływie 5 minut od momentu stwierdzenia niewypału może nastąpić dopiero po odpowie odpalenia. dnim zabezpieczeniu rejonu niewypału. 2. Po stwierdzeniu prawidłowości odstrzału osoba do § 59. Usunięcia niewypału może dokonać tylko zespół zoru ruchu nadzorująca roboty strzałowe wydaje polecenie pracowników w składzie ustalonym przez osobę dozoru nadania sygnału odwoławczego. ruchu nadzorującą roboty strzałowe. § 66. 1. Uzbrojenie naboi inicjujących należy wykonywać § 60. Osoba dozoru ruchu nadzorująca roboty strzałowe bezpośrednio przed ich użyciem w miejscu prowadzenia robót, obowiązana jest do określenia sposobu usunięcia niewypału w odległości nie mniejszej niż 5 m od załadowanego otworu i do zapoznania z nim pracowników zatrudnionych przy oraz miejsca znajdowania się materiału wybuchowego. prowadzeniu tego rodzaju robót, ustalając: 2. W uzasadnionych przypadkach zgodę na wykonywa 1) granice terenu, na którym nie można prowadzić żadnych nie naboi inicjujących w innym miejscu niż określone w ust. innych robót nie związanych z usuwaniem niewypału, 1 wydaje kierownik ruchu zakładu górniczego.

2) granice stref zagrożeń i sposób ich zabezpieczenia, § 67. Przy usuwaniu nawisu na ścianie eksploatacyjnej 3) sposób lokalizacji ładunków materiału wybuchowego, ładunek materiału wybuchowego nie może być podwieszony które nie odpaliły, na przewodach strzałowych.

4) sposób usuwania przybitki, ładunków udarowych i ma § 68. Specjalistyczne roboty strzałowe mogą być wyko teriału wybuchowego. nywane tylko pod bezpośrednim nadzorem inżyniera (technika) strzałowego. . § 61. 1. Usuwanie niewypałów za pomocą dodatko wych naboi udarowych dozwolone jest wyłącznie w warun § 69. Strzelanie w otworach wiertniczych i ·ucinanie rur kach gwarantujących, że dodatkowy nabój bezpośrednio w studniach odwadniających metodą minerską należy wyko zetknie się z ładunkiem niewypału. nywać zgodnie z instrukcją zatwierdzoną przez kierownika 2. W przypadku likwidacji niewypału w otworach przez ruchu zakładu górniczego. detonację za pomocą dodatkowego naboju udarowego, § 70. 1. Zakład górniczy może dokonywać strzelań do wolno usunąć z otworu tylko przybitkę wodną lub sypką świadczalnych. wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza. 2. Strzelanie doświadczalne przeprowadza się na pod § 62. Przy usuwaniu niewypałów w przypadku odpala stawie dokumentacji strzelania. nia elektrycznego należy przestrzegać następujących warun 3. Dokumentacja, o której mowa w ust. 2, podlega ków: zaopiniowaniu przez rzeczoznawcę (jednostkę naukowo 1) badanie wzrokowe prawidłowości połączeń sieci strza -badawczą) wskazanego przez Prezesa Wyższego Urzędu łowej lub wykonywanie innych czynności (robót) może Górniczego. nastąpić pod warunkiem uprzedniego odłączenia sieci strzałowej od zapalarki oraz po zwarciu i zaizolowaniu § 71. Strzelanie doświadczalne prowadzone jest przez końcówek przewodów strzałowych, inżyniera (technika) strzałowego pod nadzorem kierownika 2) należy zapoznać wszystkich członków zespołu ze spo działu robót górniczych, a w miarę potrzeb przy udziale rzeczoznawcy, o którym mowa w § 70 ust. 3. sobem usuwania niewypału.

§ 63. 1. Niewypały w otworach usuwa się przez od § 72. O terminie przeprowadzenia strzelania doświad­ strzelenie ładunków umieszczonych w otworach odwier czalnego kierownik ruchu zakładu górniczego obowiązany conych równolegle do tych, w których znajdują się niewypa jest powiadomić właściwy organ państwowego nadzoru górniczego co najmniej 7 dni przed planowanym strzelaniem. ły, w odległości co najmniej 30 cm.

2. Przystrzelaniu ładunkami nakładanymi lub podkłada­ § 73. Ze strzelania doświadczalnego lub serii strzelań nymi unieszkodliwienia niewypału można dokonać przez należy sporządzić protokół z podaniem opisu robót i uzys ręczne usunięcie przybitki, umieszczenie dodatkowego na kanych efektów. Protokół podpisują wykonujący i nadzoru boju inicjującego i ponowne wykonanie przybitki. jący strzelanie oraz rzeczoznawca, jeżeli brał udział w strzela niu. 3. Przy strzelaniu rozszczepkowym niewypał można usunąć przez założenie i odstrzelenie ładunku nakładanego 4. U r a b i a n i e, ł a d o w a n i e i z wał o w a n i e m a s z y - wprost na wylot otworu. nami

§ 64. Po rozstawieniu posterunków zabezpieczających § 74. 1. Zabronione jest pozostawianie w ruchu bez i podaniu sygnału uprzedzającego, w strefie zagrożenia obsługi maszyn i urządzeń nie przystosowanych do pracy bez rozrzutu odłamków mogą przebywać tylko członkowie ze obsługi stałej. społu powołanego do wykonania odstrzału, pracownicy właściwego organu państwowego nadzoru górniczego oraz 2. Opuszczając maszynę lub urządzenie operator obo inne osoby za zgodą osoby dozoru ruchu, nadzorującej wiązany jest wyłączyć wszystkie napędy, wyłączyć napięcie roboty strzałowe. sterownicze lub dopływ energii elektrycznej, zahamować maszynę oraz zamknąć na klucz kabinę sterowniczą. § 65. 1. Po odpaleniu ładunków materiału wybucho wego można wyjść ze schronu dopiero po upewnieniu się § 75. Odstęp pomiędzy maszynami urabiającymi, ładu­ przez osobę dozoru ruchu nadzorującą roboty strzałowe, że jącymi i zwałującymi w czasie eksploatacji musi być większy wszystkie ładunki materiału wybuchowego odpaliły, nie od sumy promieni maksymalnego zasięgu tych maszyn.

Nr 114 —

2038 —

§ 76. Każdą maszynę urabiającą, ładującą i zwałującą należy wyposażyć w niezawodnie działającą sygnalizację ostrzegawczą.

§ 77. 1. Pracę maszyn urabiających wielonaczyniowych i zwałujących należy prowadzić w blokadzie ruchu ze współpracującymi przenośnikami.

2. W przypadku awarii blokady, zasady pracy na czas naprawy ustala osoba dozoru ruchu górniczego.

§ 78. Istotne dla ruchu stałe stanowiska pracy. na maszynach podstawowych, określone przez kierownika ruchu zakładu górniczego, powinny posiadać stałą łączność z operatorami tych maszyn.

§ 79. 1. Na okres planowanych przerw w pracy maszyny urabiające, ładujące, zwałujące i pomocnicze oraz urządzenia ruchowe należy ustawić w bezpiecznym miejscu, zabezpieczyć przed dostępem osób nie upoważnionych oraz przed przypadkowym uruchomieniem.

2. Maszyny urabiające i zwałujące należy nadzorować w sposób ustalony przez kierownika działu robót górniczych.

§80. Osoby dozoru oraz inni pracownicy zatrudnieni w ruchu zakładu górniczego, każdy w swoim zakresie działania, odpowiadają za właściwe użytkowanie i konserwację maszyn.

§81. Zasady poruszania się maszyn na poziomach nad wyrobiskami podziemnymi określa kierownik ruchu zakładu górniczego.

§82. Maszyny i urządzenia służące do eksploatacji mogą być transportowane lub mogą przejeżdżać trasą odpowiednio do tych celów przygotowaną.

§83. W czasie urabiania i ładowania maszynę jednonaczyniową należy ustawić tak, aby z kabiny zapewniona była widoczność środków transportowych i wysypu urobku.

§ 84. Dla każdej maszyny urabiającej, ładującej, zwałującej i transportowej powinna być określona przez kierownika ruchu zakładu górniczego szerokość „pasa bezpieczeństwa” od górnej krawędzi niższego poziomu. Granicy tego pasa nie wolno przekraczać.

§85. 1. Przewód oponowy zasilający maszyny urabiające o napędzie elektrycznym musi być ułożony w sposób ustalony przez kierownika działu energetycznego w porozumieniu z kierownikiem działu górniczego.

2. Przebywanie osób w urządzeniach wysypowych lub pod nimi w czasie pracy maszyny jest zabronione.

§86. Obsługę maszyn i urządzeń można powierzyć tylko upoważnionym pracownikom posiadającym odpowiednie kwalifikacje.

§87. Maszyny i urządzenia muszą być wyposażone w niezbędne i sprawne zabezpieczenia gwarantujące bezpieczne ich użytkowanie, w tym w sprzęt gaśniczy lub instalacje gaśnicze.

§88. 1. Badania kontrolne konstrukcji nośnych, lin stalowych oraz zespołów i elementów stanowiących o bezpieczeństwie pracy podstawowych maszyn urabiających wielonaczyniowych i zwałujących należy wykonywać zgodnie ze szczegółową instrukcją kontroli stanu technicznego, zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

2. Graniczne położenie ruchomych mechanizmów maszyn podstawowych musi być zabezpieczone ogranicznikami.

§89. 1. Nie wolno używać wysięgników, mechanizmów urabiania, ładowania i zwałowania do podnoszenia przedmiotów nie będących urobkiem, jeżeli instrukcja fabryczna wyraźnie na to nie zezwala.

2. Jeżeli instrukcja fabryczna dopuszcza możliwość użycia wysięgników do prac określonych w ust. 1, przy wykonywaniu tych czynności należy stosować przepisy bezpieczeństwa pracy przy urządzeniach dźwigowych.

§90. Materiały i części zamienne wolno magazynować na koparkach i zwałowarkach tylko w miejscach do tego przeznaczonych.

§91. Na maszynach urabiających i zwałujących nie wolno magazynować olejów i smarów oraz ustawiać przenośnych wytwornic acetylenowych w miejscach do tego nie przystosowanych.

§ 92. Na maszynach urabiających i zwałujących dopuszcza się instalowanie dodatkowych, typowych grzejników elektrycznych tylko za zgodą kierownika działu energetycznego i służby przeciwpożarowej zakładu górniczego.

893. Przejścia, pomosty, schody i drabiny na maszynach i urządzeniach należy stale utrzymywać w stanie zapewniającym bezpieczne ich użytkowanie.

§ 94. Przygotowanie i przekazywanie maszyn i urządzeń do remontów oraz prowadzenie remontów należy wykonywać zgodnie z instrukcją zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

§95. Kontrole stanu technicznego maszyn i urządzeń należy przeprowadzać w terminach i zakresach ustalonych instrukcjami zatwierdzonymi przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

5. Urabianie ręczne

§96. Szerokość przodka przy ręcznym urabianiu nadkładu lub kopaliny nie może być mniejsza niż 4 m, a wysokość urabianego piętra nie może przekraczać 2,5 m.

§97. Jednoczesna praca ludzi w przodkach znajdujących się jeden nad drugim jest dozwolona tylko wtedy, gdy szerokość poziomu między piętrami jest większa niż 6 m.

§ 98. W czasie ręcznego urabiania nadkładu lub kopaliny należy dokonywać obserwacji stanu przodka, a o wszelkich zmianach warunków geologiczno-górniczych zawiadomić niezwłocznie osoby dozoru ruchu.

6. Urabianie hydromechaniczne

§99. 1. Hydromechaniczne urabianie nadkładu lub kopaliny należy wykonywać zgodnie z projektem technicznym zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

2. W projekcie, o którym mowa w ust. 1, należy określić w szczególności: 1) sposób urabiania, 2) sposób zwałowania, 3) sposób odprowadzania wody i urobku.

Nr 114 2039 - Poz. 552

7. Urabianie termiczne 3) wysokość pięter i ich ilość,

4) maszyny i urządzenia stosowane do zwałowania, § 100. Termiczne urabianie złoża kopaliny należy wyko nywać zgodnie z projektem technicznym zatwierdzonym 5) dopuszczalny kąt nachylenia poprzecznego torów. przez kierownika ruchu zakładu górniczego. § 112. Budowę zwałowisk zewnętrznych i wewnętrz­ § 101. W pobliżu miejsca pracy palnika termicznego nych należy tak prowadzić, aby skały nadkładowe najbardziej należy zorganizować stanowisko sprzętu przeciwpożarowe­ przydatne do rekultywacji były zwałowane jako wierzchowi go. Ilość i rodzaj tego sprzętu należy ustalić w projekcie, na. o którym mowa w § 100. § 113. Kształtowanie wierzchowiny zwałowiska i zbo § 102. Zabronione jest używanie otwartego ognia w od czy stałych należy prowadzić wraz z postępem robót gór ległości mniejszej niż 10m od zbiornika paliw i butli niczych, w sposób umożliwiający ich rekultywację. gazowych.

§ 114. Powierzchnie zboczy stałych i wierzchowiny § 103. Kierownik działu górniczego ustali w instrukcji zwałowiska należy zabezpieczać przed erozją. zasady organizacji i bezpieczeństwa wykonywania robót metodą termicznego urabiania. § 115. Zwałowanie kopalin palnych należy tak wykony wać, aby uniemożliwić ich samozapalenie. 8. I n n e m e t o d y u r a b i a n i a § 116. Zwałowanie wewnętrzne należy prowadzić § 104. Eksploatacja złoża spod lustra wody urządzenia­ w sposób uwzględniający bezpieczną odległość dolnej kra mi pływającymi odbywa się zgodnie z projektem technicz wędzi zbocza zwałowiska od dolnej krawędzi frontu eks nym eksploatacji uwzględniającym przepisy w sprawie bez ploatacyjnego. p4eczeństwa i higieny pracy na statkach.

§ 117. Kierownik ruchu zakładu górniczego określa za § 105. Urabianie bloków piłami linowymi należy prowa kres i częstotliwość kontroli zwałowania oraz osoby od dzić zgodnie z instrukcją organizacji i bezpieczeństwa wyko powiedzialne za ich przeprowadzenie. nywania tych robót, zatwierdzoną przez kierownika działu górniczego. § 118. Kierownik ruchu zakładu górniczego określa do puszczalne bezpieczne odległości pracy maszyn na zwałowi­ § 106. Urabianie skał sypkich, plastycznych i kruchych sku. przez podkopywanie, podcinanie lub podwrębianie jest za bronione. § 119. W przypadku możliwości gospodarczego wyko § 107. Urabianie i wykonywanie czynności rozłupywa­ rzystania bądź utylizacji zwałowanych mas nadkładowych nia za pomocą maszyn do rozłupywania bloków i brył lub ich części należy stosować zwałowanie selektywne. nadwymiarowych może odbywać się zgodnie z instrukcją § 120. Podczas wyładunku zwałowanego materiału ze zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu górniczego. środków transportowych zabrania się pracownikom przeby wania od strony rozładowywania wagonów lub pod ich 9. Zwałowanie podniesioną klapą.

§ 108. Zwałowiska należy lokalizować w wyeksploato wanym wyrobisku lub poza granicą udokumentowanych Rozdział 3 złóż w sposób nie powodujący pogorszenia warunków Transport późniejszej eksploatacji tych złóż. 1 . Tra n s p o r t p r z e n o śn i k a m i ta ś m o w y m i § 109. Niedozwolona jest lokalizacja zwałowiska w wy robisku górniczym, z którego !1ie wyeksploatowano cał­ § 121. 1. Przenośniki taśmowe należy wyposażyć w: kowicie zasobów. Właściwy organ państwowego nadzoru górniczego może zezwolić na lokalizowanie zwałowiska 1) urządzenia do napinania taśmy, tymczasowego w granicach złoża, jeżeli uzasadniają to 2) urządzenia do czyszczenia taśmy, warunki techniczno-ekonomiczne i terenowe. 3) urządzenia hamulcowe zabezpieczające przed samo

§ 110. 1. Teren przeznaczony pod zwałowiska należy czynnym ruchem taśmy pod wpływem ciężaru urobku odwodnić i zabezpieczyć przed dopływem wody. oraz przed zasypaniem przenośnika odbierającego,

2. Teren przeznaczony pod zwałowiska należy zbadać 4) łatwo dostępne urządzenia umożliwiające zatrzymanie pod względem wytrzymałości i stateczności podłoża. O po przenośnika, trzebie badań decyduje kierownik ruchu zakładu górniczego. 5) osłony części wirujących i ruchomych, określone szcze § 111. 1. Kształtowanie zwałowisk należy prowadzić gółowo w dokumentacji techniczno-ruchowej, zgodnie z dokumentacją techniczną zwałowania. 6) urządzenia sygnalizujące, akustyczne i optyczne, infor mujące o zamierzonym uruchomieniu przenośnika, 2. Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, powinna określać w szczególności: 7) urządzenia wyłączające z ruchu przenośnik przy zaist 1) kąty generalne zboczy zwałowiska, nieniu poślizgu taśmy na bębnach napędowych.

2) bezpieczną odległość zwałowiska od: 2. Przenośniki biegnące w zamkniętych estakadach lub a) wyrobiska górniczego, w innych pomieszczeniach stałych powinny być wyposażo­ ne w półstałe instalacje gaśnicze. b) cieków i innych zbiorników wodnych,

c) dróg, obiektów budowlanych, linii kolejowych i in 3. Przenośniki, które zgodnie z dokumentacją technicz nych urządzeń technicznych, no-ruchową nie posiadają pełnego wyposażenia wykazane-

Nr 114 - 2040 Poz. 552

go w ust. 1, mogą być w uzasadnionych przypadkach 2. Wykorzystywanie przenośników do celów innych niż dopuszczone do ruchu w trybie § 28. określono w procesie technologicznym dopuszczalne jest na podstawie instrukcji zatwierdzonej przez kierownika ruchu § 122. Wzdłuż tras przenośników taśmowych w miejs zakładu górniczego. cach ustalonych przez kierownika działu górniczego muszą się znajdować bezpieczne przejścia dla ludzi w poprzek trasy § 134. Dokonywanie napraw przenośnika dozwolone przenośników. jest, po zabezpieczeniu przed przypadkowym uruchomie

niem, w sposób ustalony przez kierownika ruchu zakładu § 123. Przenośniki przechodzące nad. stanowiskami górniczego. pracy lub drogami komunikacyjnymi należy wyposażyć w za bezpieczenia przed spadaniem urobku. 2. Transport szynowy

§ 124. 1. Stanowiska obsługi przenośników taśmo­ wych należy wyposażyć w techniczne środki łączności. § 135. 1. Koleje użytku niepublicznego, normalne i wą­ skotorowe należące do zakładów górniczych, należy użyt­ 2. Właściwy organ państwowego nadzoru górniczego kować zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. w uzasadnionych przypadkach może zezwolić na odstępst­ wo od obowiązku, o którym mowa w ust. 1. 2. Zakres i sposób użytkowania ustala kierownik ruchu zakładu górniczego. § 125. Każdy przenośnik powinien posiadać skuteczne zabezpieczenie przed przypadkowym uruchomieniem. § 136. Zasady eksploatacji, utrzymania i remontów to rów jezdnych maszyn podstawowych ustala kierownik ruchu § 126. Teren wzdłuż przenośników powinien umożli­ zakładu górniczego. wiać przejazd lub przejście dla prowadzenia kontroli stanu technicznego przenośnika lub jego naprawy. § 137. Zabrania się ładowania urobku koparkami prr,( nie wyłączonych spod napięcia przewodach trakcji elektrycz. . § 127. 1. W rejonie stacji napędowych przenośników nej. należy zapewnić powierzchnię niezbędną do korzystania z ur?ądzeń dźwigowych w czasie montażu lub napraw. § 138. 1. Materiał przeznaczony do zwałowania należy 2. W przypadku niemożności spełnienia warunku, przewozić na zwałowiska w składach ciągniętych. o którym mowa w ust. 1, stacje powinny być wyposażone we 2. Kierownik ruchu zakładu górniczego może w uzasad własne urządzenia dźwigowe, odpowiadające wymaganiom nionych przypadkach zezwolić na przewożenie materiału na określonym w przepisach o dozorze technicznym. zwałowiska w składach pchanych.

§ 128. Przenośnik w wyrobisku odkrywkowym i na § 139. Szynowy transport wewnątrzzakładowy przy zwałowisku należy ustawiać w bezpiecznej odległości od użyciu lokomotyw należy wyposażyć w niezbędne zabez dolnej lub górnej krawędzi poszczególnych skarp, określonej pieczenia oraz urządzenia sygnalizacji i łączności. przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

§ 140. Niedopuszczalny jest równoczesny transport lo § 129. Przed załadowaniem przenośników taśmowych komotywami i innymi rodzajami transportu na tych samych urobkiem należy z nich usunąć nagromadzoną wodę, śnieg odcinkach torów. lub oblodzenie.

§ 130. Transportowanie przenośnikami taśmowymi po 3. Przewóz ręczny piołu może się odbywać z zastosowaniem odpowiednich środków zapobiegających pyleniu, po uprzednim jego wyga § 141. 1. Zabroniony jest przewóz ręczny wozami szeniu i ochłodzeniu do temperatury niższej niż + 50°C. w wyrobiskach o nachyleniu powyżej 4°.

§ 131. 1. Zabronione jest dokonywanie napraw i robót 2. Przy ręcznym przewozie w miejscach, gdzie istnieje konserwacyjnych przy przenośniku w czasie jego ruchu, gdy możliwość samoczynnego toczenia się wozu w wyrobiskach istnieje możliwość bezpośredniego zetknięcia się z elemen o nachyleniu do 4°, odległość między wozami nie może być tami będącymi w ruchu. mniejsza niż 30 m.

2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy dokony § 142. Transport ręczny po torach przewozu lokomoty wania napraw i robót konserwacyjnych przy zastosowaniu wowego dopuszczalny jest tylko za zezwoleniem kierownika specjalistycznych urządzeń. ruchu zakładu górniczego i na określonych przez niego warunkach. 3. Zabronione jest zbliżanie się do ruchomych części przenośnika na odległość mniejszą niż 0,5 m. 4. Drogi wewnątrzzakładowe transport koło­ § 132. Przesuwania przenośników należy dokonywać wy zgodnie z instrukcją zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu górniczego. § 143. 1. Budowę dróg stałych wewnątrzzakładowych należy wykonać na podstawie dokumentacji zatwierdzonej § 133. 1. Zabronione jest: przez kierownika ruchu zakładu górniczego. 1) transportowanie taśmą długich i ciężkich przedmiotów 2. Drogi kołowe w zakładzie górniczym muszą być: przekraczających wytrzymałość taśmy,

2) uruchamianie przenośnika bez uprzedniego sygnału 1) dostosowane do gabarytów i ciężaru pojazdów techno ostrzegawczego, logicznych, używanych w ruchu zakładu górniczego, 3) stawanie i chodzenie ludzi w czasie ruchu przenośnika oraz do natężenia ruchu, po jego konstrukcji oraz jazda na przenośniku. 2) odpowiednio oznakowane,

Nr 114 —

3) podzielone na drogi stałe i tymczasowe, z określeniem wymagań dotyczących nawierzchni oraz wyodrębnieniem dróg dla pojazdów gąsienicowych.

§ 144. Zasady użytkowania i utrzymywania pojazdów oraz dróg wewnątrzzakładowych określa regulamin ruchu zatwierdzony przez kierownika ruchu zakładu górniczego uwzględniający powszechnie obowiązujące w tym zakresie przepisy.

§145. 1. Przy załadunku pojazdów urządzeniami mechanicznymi pojazdy mogą być podstawione do miejsc załadunkowych po otrzymaniu sygnału od operatora maszyny lub urządzenia załadowczego.

2. Czerpak maszyny lub urządzenia załadowczego nie może przechodzić nad kabiną kierowcy pojazdu.

§146. Zabrania się przebywania w kabinie pojazdu podczas załadunku urobku, jeżeli kabina nie ma specjalnego zabezpieczenia.

§ 147. Przewóz ludzi samochodami ciężarowymi dopuszczalny jest w sposób określony powszechnie obowiązującymi przepisami oraz postanowieniami regulaminu, o którym mowa w § 144.

§148. Obsługę techniczną, przeglądy, konserwacje i naprawę pojazdów można przeprowadzać wyłącznie w miejscach do tego celu przeznaczonych.

5. Transport linowy

§149. 1. Wszystkie stacje i pomosty nadawczo-odbiorcze należy wyposażyć w odcinki torów ułożone poziomo i w linii prostej.

2. Długość odcinków torów poziomych na pomostach należy tak dobrać, aby zestaw transportowy wozów mieścił się na pomoście i aby zachowana była możliwość swobodnej ich obsługi.

§ 150. 1. Na górnych i pośrednich pomostach załadowczych torów o nachyleniu ponad 4” należy zabudować zapory zabezpieczające wozy przed stoczeniem się.

2. Na torach w wyrobiskach o nachyleniu ponad 4* należy zabudować łapacze wózków lub inne urządzenia zabezpieczające o podobnym działaniu.

§151. Na stanowisku maszynisty kołowrotu oraz na stanowiskach obsługi pomostów nadawczo-odbiorczych należy zamieścić instrukcję określającą dopuszczalną ilość wozów ładownych i pustych, jaką wolno opuszczać lub ciągnąć, oraz tablice z obowiązującymi sygnałami.

§152. Transport linowy należy prowadzić zgodnie z projektem technicznym i regulaminem ruchu, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

§ 153. Pomiędzy wszystkimi stacjami i pomostami należy zachować łączność oraz sygnalizację.

§ 154. Zabronione jest przebywanie na stacjach oraz chodzenie po trasie w czasie prowadzenia ruchu.

6. Transport wodny

§155. 1. Pracownicy zatrudnieni przy obsłudze urządzeń na obiektach pływających powinni posiadać karty pływackie, a obsługa holownika — odpowiednie uprawnienia.

2041 —

2. Przechodzenie pomiędzy pogłębiarką a barką dopuszczalne jest tylko po pomoście.

3. Na każdej zmianie roboczej przynajmniej jeden zatrudniony pracownik powinien być przeszkolony w zakresie ratownictwa wodnego.

§ 156. 1. Przenośniki pływające powinny być zaopatrzone obustronnie na całej długości w pomosty z poręczami o wysokości 110 cm. Na każdej zmianie roboczej, przed rozpoczęciem pracy, należy kontrolować pontony przenośnika. Wyniki kontroli należy wpisywać do książki kontroli.

2. Urobek na przenośnik pływający powinien być podawany przy użyciu kosza zasypowego.

3. Środki pływające należy napełniać urobkiem w ilości nie przekraczającej dopuszczalnej ładowności. W czasie załadunku lub rozładunku środki pływające powinny być przycumowane bądź zakotwiczone. linowy kolejkami wiszącymi idźwignicami

7. Transport

§157. Napowietrzne kolejki linowe powinny być budowane i użytkowane zgodnie z dokumentacją techniczno- -ruchową.

§158. Na początku każdej zmiany roboczej musi być dokonany przegląd i stwierdzona przydatność lin oraz mechanizmów kolejki wiszącej.

§159. Mechanizmy napędowe liny ciągnącej muszą być zaopatrzone w niezawodnie działające hamulce bezpieczeństwa.

§ 160. Liny nośne i ciągnące muszą być poddane badaniom okresowym, co najmniej raz w roku, zgodnie z instrukcją opracowaną na podstawie dokumentacji techniczno- -ruchowej producenta i zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu górniczego. Kontrole i badania muszą przeprowadzać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia.

§161. Zabrania się eksploatowania wiszących kolejek linowych w czasie zamieci śnieżnej, silnej wichury lub gęstej mgły.

§162. Jazda osób obsługi i dozoru ruchu w wózkach przeznaczonych do kontroli okresowych, badania lin nośnych, ciągnących i urządzeń kolejek może odbywać się tylko za zezwoleniem kierownika ruchu zakładu górniczego i na warunkach określonych w tym zezwoleniu.

§163. Dźwigi i dźwignice powinny być budowane i użytkowane zgodnie z odrębnymi przepisami szczególnymi.

Rozdział 4

Odwadnianie

1.0Odwadnianie powierzchniowe

§ 164. W razie istnienia w pobliżu zakładu górniczego rzek, stawów lub innych zbiorników wodnych i możliwości przedostania się tych wód do wyrobisk górniczych, wyrobiska te należy chronić w sposób ustalony przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

$.165. Odwodnienie wyrobisk i zwałowisk powinno obejm wać:

4

Nr 114 —

1) ujęcie wód wypływających ze skarp i dna wyrobiska, 2) ujęcie wód spływających ze skarp i wypływających spod dolnej krawędzi zbocza zwałów,

ujęcie wód opadowych w obrębie wyrobiska i zwałowiska,

odprowadzanie wód, o których mowa w pkt 1—3, do pompowni i do zbiorników lub cieków na powierzchni.

=

§ 166. Kierownik ruchu zakładu górniczego zatwierdza konstrukcje i lokalizację zbiorników, osadników i rowów odwadniających budowanych na stałych elementach wyrobiska i zwałowiska, jeżeli nie dokonano tego w projekcie technicznym.

§ 167. Zabrania się utrzymywania zbiorników wodnych, nie związanych z ruchem zakładu górniczego, na poziomach roboczych wyrobiska i zwałowiska oraz w pobliżu górnej krawędzi wyrobiska wgłębnego.

§168. Obserwacje zwierciadła wody w otworach obserwacyjnych należy wykonywać co najmniej dwa razy w roku.

§ 169. W przypadku przewidywanych zmian poziomu zwierciadła wód podziemnych, powodowanych działalnością górniczą, w systemie odwadniania kopalni należy uwzględnić prowadzenie obserwacji poziomu tego zwierciadła oraz zmian stosunków wodnych w górotworze, stosownie do postępu robót.

§170. 1. Przy projektowaniu odwodnienia zakładu górniczego należy określić przewidywane dopływy wody (w m*/godz.), wynikające z obliczeń hydrogeologicznych (wody podziemne) i hydrologicznych (wody opadowe).

2. Określenie przewidywanych dopływów wód podziemnych w czynnym zakładzie górniczym może być dokonane na podstawie pomiarów i obserwacji, jeżeli warunki hydrogeologiczne nie ulegają zasadniczym zmianom, a zakład posiada udokumentowane wyniki co najmniej dwuletnich obserwacji i pomiarów.

3. Dopływy wód opadowych w obrębie zlewni wyrobiska i zwałowiska oblicza się na podstawie maksymalnego opadu dobowego o prawdopodobieństwie 10% (opad występujący raz na 10 lat).

8171. 1. Wydajność agregatów pompowych głównych pompowni powinna zapewnić odpompowanie w ciągu 36 godzin dobowego dopływu wód z górotworu oraz dobowego dopływu wód opadowych, określonych zgodnie z§170.

2. Pompownie główne należy wyposażyć w rezerwowe agregaty pompowe o wydajności nie niższej niż 50% wydajności zespołu pomp wymienionych w ust. 1.

3. Wymagania określone w ust. 1 i 2 nie dotyczą

odkrywkowych zakładów górniczych wydobywających węgiel brunatny.

§172. 1. W odkrywkowych zakładach górniczych wydobywających węgiel brunatny, zaliczonych do:

1) pierwszego stopnia zagrożenia wodnego, wydajność pompowni głównych odprowadzających wody z wyrobisk musi zapewnić:

a) odprowadzenie dobowych dopływów ciągłych i okresowych w czasie 24 godzin,

b) odprowadzenie dobowego dopływu wód opadowych w czasie 36 godzin,

c) rezerwę wynoszącą 30% łącznej wydajności pomp,

,

2042 —

2) drugiego stopnia zagrożenia wodnego, wydajność pompowni głównych odprowadzających wody z wyrobisk musi zapewnić:

a) odprowadzenie dobowych dopływów ciągłych, okresowych i opadowych w ciągu 24 godzin, b) rezerwę wynoszącą 50% łącznej wydajności pomp.

2. Pompownie pośredniego tłoczenia muszą spełniać warunki określone dla pompowni głównych.

3. Sposób obliczania dopływu wód określa § 170.

§173. Pompownie pomocnicze powinny spełniać wymagania określone odpowiednio przepisami § 171 i 172, z tym że kierownik ruchu zakładu górniczego może zezwolić na wykorzystanie jednej trzeciej rezerwowych agregatów pompowych jako rezerwy remontowej.

§ 174. Pompownie główne powinny posiadać zbiorniki o pojemności czterogodzinnego przewidywanego dopływu wód, określonego w § 170. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy istnieje możliwość okresowego podniesienia poziomu wody w rowach odwadniających lub gdy pompownia wyposażona jest w spływ grawitacyjny, dopuszcza się zmniejszenie pojemności zbiornika do dwugodzinnego przewidywanego dopływu wód. Decyzję w tej sprawie podejmuje kierownik ruchu zakładu górniczego za zgodą właściwego organu państwowego nadzoru górniczego.

§175. Pompownie głównego odwadniana należy wyposażyć w: 1) ilość agregatów pompowych, zapewniających wydajność pompowni określoną odpowiednio według przepisów § 171 lub 172,

dwa rurociągi tłoczne, z których każdy musi zapewniać bieżące odprowadzenie obliczeniowego dopływu wód do pompowni,

2

—

3) urządzenia do stałego lub okresowego pomiaru ilości przepływu wody oraz pomiaru ciśnienia w rurociągach tłocznych,

4) dwa niezależne źródła zasilania w energię,

5) inne urządzenia i środki technicznego wyposażenia pompowni, przewidziane w projekcie technicznym odwodnienia, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

—

§ 176. Podział urządzeń odwadniających na urządzenia odwodnienia głównego (bezpośredniego lub pośredniego tłoczenia) i pomocniczego określa dokumentacja techniczna, a w przypadku braku takiego określenia, podział ten ustala kierownik ruchu zakładu górniczego.

2.Odwadnianie wgłębne — studzienne

§177. Budowa, eksploatacja oraz efekty pracy urządzeń odwadniających muszą zapewniać bezpieczne wyprzedzenie w stosunku do prowadzonych robót górniczych. Wielkość minimalnego bezpiecznego wyprzedzenia, o którym mowa wyżej, musi ustalać dokumentacja techniczna odwadniania, zatwierdzona przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

§178. W przypadku gdy studnie pompowe stanowią podstawowy system odwodnienia, należy zapewnić warunki zasilania w energię elektryczną i odprowadzenie wody eliminujące jednoczesny wymuszony postój takiej ilości studni, która może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego.

Nr 114 - 2043 Poz. 552

§ 179. W każdej studni pompowej należy zapewnić się instalowanie rurociągów tłocznych w obudowanych możliwość dokonywania pomiarów poziomu zwierciadła otworach wiertniczych, wody oraz odpowiednie zabezpieczenie wylotu studni. Stu 5) chodniki osadnikowe i chodniki pojemnościowe, któ dnie lub grupy studni muszą posiadać możliwość dokonywa rych czynna objętość powinna zapewnić zatrzymanie co nia kontrolnych pomiarów ilości pompowanej wody. najmniej dwugodzinnego dopływu wody, wyznaczone § 180. Dla zapewnienia ciągłości pracy studni zakład go zgodnie z § 170, górniczy musi posiadać niezbędną rezerwę pomp oraz urzą­ 6) tamy wodne dla ochrony pompowni i innych pod dzenia do ich wymiany. stawowych wyrobisk podziemnych; rodzaj tam w zależ­ ności od lokalnych warunków górniczo-geologicznych § 181. Warunki wykonywania i eksploatacji studni po należy określić w projekcie odwadniania. mpowych w wyrobisku odkrywkowym i w rejonach za grożonych występowaniem zapadlisk lub osuwisk ustala § 186. 1. Przed wykonaniem pompowni głównej dla kierownik ruchu zakładu górniczego. odprowadzenia wody dopływającej do wyrobisk podziem nych należy wykonać pompownię pomocniczą. 3. Odwadnianie wgłębne - wyrobiskami pod ziemnymi 2. Wydajność pompowni pomocniczej powinna uwzględniać maksymalne dopływy wody, wynikające z ob § 182. Przed rozpoczęciem drążenia podziemnych wy liczeń hydrogeologicznych, jakie mogą wystąpić przed uru robisk odwadniających należy na podstawie warunków chomieniem pompowni głównej. Pompownia ta powinna geologiczno-górniczych kopaliny oraz skał bezpośrednio ją być wyposażona co najmniej w dwa sprawne agregaty otaczających ustalić warunki wykonywania tych wyrobisk. pompowe oraz co najmniej w jeden sprawny agregat rezer wowy. § 183. Długość pojedynczych podziemnych wyrobisk odwadniających nie powinna przekraczać 500 m, a odległość 3. Dopuszcza się dla tych pompowni stosowanie poje otworów wiertniczych od głównych chodników odwad dynczych rurociągów tłocznych. niających nie powinna być mniejsza niż 10m. § 187. Wymagania określone w § 185 i 186 nie dotyczą § 184. 1. Przy wykonywaniu robót strzałowych w wy pomocniczych stanowisk pomp służących do doraźnego odprowadzania wody. robiskach podziemnych w warunkach zagrożenia wodnego należy w szczególności: § 188. Wyrobiska podziemne mające wylot do wyrobis 1) wstrzymać roboty strzałowe, gdy wystąpią objawy ka odkrywkowego należy zabezpieczyć przed zatopieniem wskazujące na wzrost zagrożenia wodnego; wznowie ich wodami zbierającymi się na poziomach lub na dnie nie robót strzałowych może nastąpić za zgodą kierow- wyrobiska odkrywkowego. nika ruchu zakładu górniczego, . 2) zmniejszyć zabiór i zagęszczać obudowę w strefach § 189. Wysokość wyrobisk chodnikowych w świetle występujących zaburzeń stosownie do warunków geo obudowy nie może być mniejsza niż 1,8 m. w logiczno-górniczych; miejscach tych roboty strzałoWe § 190. Przy wykonywaniu wyrobisk chodnikowych ró mogą być wykonywane tylko pod bezpośrednim nad wnoległych chodnik wodny należy wykonywać co najmniej zorem osoby dozoru ruchu, 0,5 m poniżej chodnika transportowego. 3) decyzję dotyczącą wykonywania robót strzałowych w wyrobiskach górniczych zaliczonych do drugiego lub § 191. Przy prowadzeniu chodników podwójnych prze trzeciego stopnia zagrożenia wodnego podejmuje kiero cinki należy wykonywać w odległości nie większej niż 150 m, wnik ruchu zakładu górniczego, po uzyskaniu zgody a odległość pomiędzy chodnikami nie może być mniejsza niż właściwego organu państwowego nadzoru górniczego. 15 m.

2. Kryteria zaliczania podziemnych wyrobisk górniczych § 192. Kierownik ruchu zakładu górniczego określa do poszczególnych stopni zagrożenia wodnego regulują sposób likwidacji obudowy wyrobisk podziemnych w pięt­ odrębne przepisy. . rach urabianych przez koparki, największe dopuszczalne długości rabowanego odcinka wyrobiska oraz sposób zape § 185. Pompownię główną podziemną należy wyposa wnienia bezpiecznej pracy koparek w rejonie tych wyrobisk. żyć w:

1) obudowę trwałą, Rozdział 5

2) zespół sprawnych pomp o łącznej wydajności zapew Urządzenia elektroenergetyczne niającej odpompowanie w ciągu 20 godzin dobowego dopływu wody, określonego w § 170, 1. Urządzenia

3) sprawne, rezerwowe agregaty pompowe o wydajności § 193. 1. Zakład górniczy powinien posiadać co naj łącznej, wynoszącej co najmniej 50% wydajności ze mniej dwa niezależne zasilania, tj.: społu pomp wymienionego w pkt 2, niezależnie od - zasilanie podstawowe, pomp znajdujących się w remoncie; w przypadku gdy wyposażenie zespołu wymienionego w pkt 2 sta'nowią - zasilanie rezerwowe obiektów oraz maszyn i urząjeden lub dwa agregaty pompowe, obowiązuje rezerwa dzeń decydujących o bezpieczeństwie ludzi i zakładu w wysokości 100%, górniczego.

4) co najmniej dwa rurociągi tłoczne, zlokalizowane nieza 2. Właściwy organ państwowego nadzoru górniczego leżnie od siebie, zapewniające odpompowanie wody może zwolnić z obowiązku posiadania rezerwowego zasila w ilości odpowiadającej łącznej wydajności zespołu· nia, w przypadku gdy jego brak nie stanowi zagrożenia dla sprawnych pomp, wymienionego w pkt 2; dopusZcza ludzi i zakładu górniczego.

Nr 114 - 2044 Poz. 552

§ 194. Zakład górniczy powinien posiadać aktualne da § 204. Kierownik działu elektroenergetycznego określi ne dotyczące warunków zwarciowych, występujących stacje elektroenergetyczne, które należy wyposażyć w zaw miejscu połączenia z krajowym układem elektroenergety kładową łączność telefoniczną. . cznym. § 205. 1. W każdej stacji elektroenergetycznej należy § 195. Do budowy i eksploatacji urządzeń elektroener umieścić: getycznych w zakładach górniczych, w zakresie dotyczącym 1) schemat ideowy układu elektroenergetycznego stacji, wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeńst­ wa pożarowego, mają zastosowanie ogólnie obowiązujące 2) instrukcje obsługi, przepisy o budowie urządzeń elektroenergetycznych, przepi 3) wykaz sprzętu ochronnego, niezbędnego do bezpiecz sy eksploatacji technicznej urządzeń elektroenergetycznych nej obsługi stacji, i miejsce jego przechowywania, w zakładach przemysłowych, jeżeli rozporządzenie nie stano 4) wskazówki udzielania pierwszej pomocy w przypadkach wi inaczej, oraz odpowiednie normy, wprowadzone do obowiązkowego stosowania. porażenia prądem elektrycznym,

5) instrukcję przeciwpożarową, § 196. Przy ustalaniu częstotliwości, zakresu i sposobu kontroli okresowych, o których mowa w § 21 , należy uwzglę­ 6) wykaz sprzętu przeciwpożarowego. dnić wymagania ujęte w obowiązujących przepisach, in 2. Kierownik działu elektroenergetycznego zakładu gór strukcjach eksploatacyjnych bądź w zaleceniach producenta, niczego ustala, które stacje elektroenergetyczne powinny być z uwzględnieniem warunków eksploatacji tych urządzeń. wyposażone we własny sprzęt ochronny.

§ 197. Stacje transformatorowe ustawione w strefie § 206. Człony konstrukcji przenośników taśmowych, na rozrzutu powinny być zabezpieczone przed możliwością których zainstalowane są urządzenia lub przewody elektro uszkodzenia odłamkami skalnymi. energetyczne, należy łączyć ze sobą po obu stronach stalową § 198. W przypadku samoczynnego wyłączenia się linką lub taśmą o przekroju co najmniej 50 mm2 . urządzenia elektroenergetycznego spod napięcia, można je § 207. Każdy odcinek przewodu oponowego należy ponownie włączyć po usunięciu przyczyny wyłączenia. oznaczyć co najmniej na początku i na końcu opaską § 199. Przejazd maszyn urabiających i zwałujących pod z trwałym oznaczeniem linii i cechami przewodu. napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi powinien od § 208. 1. Przenoszenie przewodów oponowych, szaf bywać się przy zachowaniu szczególnych środków ostrożno­ łączeniowych i sprzęgieł dozwolone jest po wyłączeniu ści i pod bezpośrednim nadzorem osoby dozoru ruchu napięcia. elektroenergetycznego.

2. Dopuszcza się lokalne przesuwanie przewodów opo § 200. 1. Odbiorów technicznych urządzeń elektro nowych pod napięciem wyłącznie przy użyciu odpowiednich energetycznych nowych i przebudowanych należy dokony narzędzi i sprzętu ochronnego, zabezpieczającego pracow wać komisyjnie. ników wykonujących tę czynność.

2. Komisję odbioru technicznego urządzeń elektroener getycznych powołuje kierownik ruchu zakładu górniczego § 209. Kierownik ruchu zakładu górniczego określa spe lub z jego upoważnienia kierownik działu elektroenergetycz cjalne wymagania dotyczące linii napowietrznych znajdują­ nego. cych się na terenie zakładu górniczego.

3. Urządzenia elektroenergetyczne stanowiące integral 2. S i e c i e I e k t r y c z n e t rak c j i p r z e w o d o w ej ną część maszyn lub urządzeń zakładu górniczego podlegają odbiorowi wraz z odpowiednią maszyną lub urządzeniem. § 210. Sieci górne torów stałych w sieci elektrycznej trakcji przewodowej zakładu górniczego należy budować § 201. Zezwolenie na oddanie do ruchu rozdzielni wy z uwzględnieniem przepisów i norm wprowadzonych do sokiego napięcia nie wymienionych w § 24 po ukończeniu obowiązkowego stosowania dla sieci elektrycznych trakcji ich budowy lub po wprowadzeniu zmian wydaje kierownik przewodowej Polskich Kolei Państwowych oraz przepisu ruchu zakładu górniczego, a pozostałych urządzeń elektro § 209. energetycznych - kierownik działu elektroenergetycznego na podstawie protokołu komisyjnego odbioru technicznego. § 211. 1. Sieci górne torów warsztatowych, torów przeznaczonych do drobnych napraw taboru szynowego, § 202. 1. Zakład górniczy obowiązany jest posiadać torów odstawczych oraz torów załadunkowych i wyładun­ bieżąco aktualizowaną dokumentację techniczno-ruchową kowych w sieci elektrycznej trakcji przewodowej powinny dla urządzeń elektroenergetycznych. być zasilane jednostronnie i wyposażone w odłącznik sekcyj 2. Zakres dokumentacji oraz zasady jej przechowywania ny, umożliwiający ich odłączenie od pozostałej sieci. Odłącz­ i aktualizacji ustala kierownik działu elektroenergetycznego. nik taki powinien umożliwiać uziemienie odłączonej części.

§ 203. 1. Stacje elektroenergetyczne stałe (o budowie 2. Jeżeli odcinek sieci, o którym mowa w ust. 1, uniemożliwiającej ich przemieszczanie) oraz stacje przewoź­ zainstalowany jest w budynku, odłącznik powinien dodat ne (o budowie przystosowanej do okresowej zmiany miejsca kowo posiadać świetlną sygnalizację jego stanu, zainstalo pracy) powinny posiadać własny uziom stały. waną na zewnątrz i wewnątrz budynku w miejscach dobrze widocznych. 2. Stacje elektroenergetyczne ruchome (zabudowane na maszynach górniczych, przystosowanych do przemiesz § 212. Wszystkie tory trakcji nie zelekryfikowanej należy czania się) powinny być połączone z uziomem stałym po odizolować od torów trakcji zelektryfikowanej przez za przez system uziemiających przewo,dów ochronnych. stosowanie wkładek izolacyjnych.

Nr 114 —

§213. Szyn trakcji elektrycznej nie wolno łączyć z elementami sieci ochronnej urządzeń elektrycznych nie związanych z trakcją elektryczną.

Rozdział 6

Urządzenia telekomunikacyjne

§ 214. 1. Zakład górniczy należy wyposażyć w urządzenia i sieci telekomunikacyjne, zapewniające bezpieczeństwo pracy.

2. Miejsca i obiekty, które powinny być wyposażone w urządzenia telekomunikacji, ustala kierownik ruchu zakładu górniczego, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§215. Budowę, przebudowę i modernizację urządzeń telekomunikacyjnych należy prowadzić na podstawie dckumentacji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

§ 216. 1. Urządzenia telekomunikacyjne związane zruchem zakładu górniczego powinny być tak zasilane, aby zapewniona była co najmniej dwunastogodzinna ich paca w przypadku zaniku zasilania podstawowego.

2. Wykaz urządzeń określonych w ust. 1 ustala kieriwnik ruchu zakładu górniczego.

§217. Zezwolenie na eksploatację urządzeń telekonunikacyjnych nie wymienionych w § 24 wydaje kierownik ruchu zakładu górniczego na podstawie protokołu komisyjnego odbioru technicznego, dokonanego po ukończeniu ch budowy lub po wprowadzeniu zmian.

§218. Zakład górniczy powinien posiadać łączność zewnętrzną.

§219. Prace przy urządzeniach telekomunikacyjnych znajdujących się w obiektach elektroenergetycznych pownny odbywać się pod nadzorem pracowników służby elektioenergetycznej, którzy nadzorują urządzenia wysokiego i średniego napięcia. Przy wykonywaniu tych prac należy stosować przepisy bezpieczeństwa odnoszące się do wysokiego napięcia.

§220. Pomieszczenia ruchu telekomunikacyjneco, w których pełniona jest całodobowa służba, w szczególności stanowiska dyspozytorskie i łącznic telefonicznych, należy wyposażyć w instalacje oświetlenia awaryjnego.

§ 221. W obiektach, w których stałe utrzymanie łączności przewodowej jest niemożliwe, należy stosować inre systemy łączności.

§ 222. Urządzenia telemechaniki przeznaczone do centralnego sterowania maszyn i urządzeń powinny zapewniać uruchamianie, zatrzymywanie oraz bieżącą kontrolę pracy maszyn i urządzeń sterowanych ze stanowiska dyspozytors: kiego. W przypadku awarii układu telemechaniki należy zapewnić możliwość przejścia na indywidualne prowadzenie ruchu poszczególnych maszyn lub zespołów.

§ 223. W zakładzie górniczym powinny znajdować się bieżąco aktualizowane mapy sieci telekomunikacyjnej w skali 1:2000 lub 1:5000.

Rozdział 7 Geologia górnicza i miernictwo górnicze § 224. Służba geologiczna i służba miernicza zakładu

górniczego podlegają bezpośrednio kierownikowi ruchu zakładu górniczego.

2045 —

§225. 1. W zakładzie górniczym powinna znajdować się odpowiednia składnica do przechowywania dokumentacji mierniczo-geologicznej, wyposażona i prowadzona stosownie do odrębnych przepisów.

2. Zazgodą właściwego organu państwowego nadzoru górniczego dokumentacja mierniczo-geologiczna może być przechowywana poza zakładem górniczym, pod warunkiem zapewnienia właściwego zabezpieczenia przed uszkodzeniem i dostępem osób niepowołanych.

§ 226. 1. Służba geologiczna i służba miernicza zakładu górniczego obowiązane są prowadzić książkę uwag.

2. Książka uwag powinna zawierać informacje dotyczące zakładu górniczego, a w szczególności:

1) prowadzenia robót nie ujętych w planie ruchu lub z nim niezgodnych,

2) uchybień w zakresie racjonalnej gospodarki złożem,

3) zauważonych zagrożeń mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu zakładu górniczego.

3. Każda informacja wpisana do książki uwag musi być niezwłocznie przedłożona kierownikowi ruchu zakładu górniczego.

§227. Do zadań służby geologicznej zakładu górniczego należy geologiczna obsługa zakładu górniczego, a w szczególności:

1) kontrola robót górniczych i wiertniczych wykonywanych na potrzeby zakładu górniczego,

2) kartowanie, profilowanie i opróbowanie robót górniczych i wiertniczych,

3) badanie budowy geologicznej górotworu oraz wykonywanie obserwacji i pomiarów hydrogeologicznych, łącznie z prowadzeniem ścisłej ewidencji ich wyników,

4) prowadzenie badań strukturalnych, stratygraficznych, mineralogicznych i petrograficznych, niezbędnych do określenia zjawisk geologicznych,

5) sporządzanie podstawowych dokumentów związanych z pracami geologicznymi i górniczymi,

6) okresowa aktualizacja treści geologicznej map podstawowych, przeglądowych i specjalnych,

7) prowadzenie ewidencji i sporządzanie bilansu zasobów oraz strat w zasobach,

8) badanie stosunków wodnych na terenie górniczym,

9) kontrolowanie i badanie jakości złoża oraz zmienności parametrów jakościowych w procesie wydobywania i przeróbki kopalin,

kontrolowanie czystości wybierania złoża i zabezpieczenia przed zniszczeniem kopalin towarzyszących,

kontrolowanie wykorzystania kopalin towarzyszących i odpadów poeksploatacyjnych,

10) 11)

12) 13)

prowadzenie okresowych analiz gospodarki złożem,

kontrolowanie zgodności prowadzenia robót górniczych z dokumentacją geologiczną, projektem zagospodarowania złoża i zatwierdzonym planem ruchu,

kontrolowanie selektywnej eksploatacji złóż wielosurowcowych oraz zwałowania,

uzupełnianie dokumentacji mierniczo-geologicznej wynikami badań i pomiarów geologicznych, hydrogeologicznych i geologiczno-inżynierskich oraz wynikami badań laboratoryjnych,

14) Nr 114 - 2046 Poz. 552

15) 16) prowadzenie badań geologicznych wyprzedzających § 232. Kierownik ruchu zakładu górniczego określa na

i rozpoznawczych, nie przewidzianych w planie ruchu, podstawie opinii służby geologicznej warunki stateczności

oraz kontrola ewentualnego przekroczenia eksploatacją oraz parametry skarp i zboczy. granic udokumentowanego złoża, filarów ochronnych lub obszaru górniczego. § 233. W przypadku wystąpienia wstrząsów sejsmicz nych kierownik ruchu zakładu górniczego, niezależnie od § 228. Do zadań służby mierniczej zakładu górniczego obowiązku wynikającego z przepisu § 231, powołuje spec w zakresie obsługi mierniczej należą w szczególności: jalistyczne służby kontrolne, określa zasady organizacji ba

1) kontrolowanie zgodności prowadzonych robót górni dań i interpretacji skutków tych zjawisk.

czych z zatwierdzonym planem ruchu, § 234. Studnie odwadniające i otwory wiertnicze, 2) wykonywanie prac mierniczych związanych z budową, w których stwierdzono występowanie gazów szkodliwych rozbudową i ruchem zakładu górniczego, w tym pomiaru i wybuchowych o stężeniu przekraczającym wartości dopu zdjętego nadkładu i wydobytej kopaliny, szc2a I I") e, oraz strefy w promieniu 5 m wokół tych studni

3) sporządzanie i uzupełnianie dokumentacji mierniczej i otworów uznaje się za zagrożone.

i kartograficznej oraz sytuacji geologiczno-górniczej, § 235. Strefy zagrożeń gazowych powinny posiadać 4) wyznaczanie filarów i półek ochronnych, zab~zpieczenia przed wstępem osób nie zatrudnionych.

5) wykonywanie pomiarów określających wpływ robót Sposób zabezpieczenia ustala kierownik ruchu zakładu gór górniczych na powierzchnię terenu górniczego, nic:ego.

6) wykonywanie pomiarów uzupełniających i kontrolnych, § 236. Pracownicy zatrudnieni w strefach zagrożeń ga 7) prognozowanie i określanie deformacji powierzchni po zowych muszą być wyposażeni w konieczny sprzęt ochrony eksploatacyjnej, osobistej oraz w aparaturę do kontrolnych pomiarów stężeń

ga2Ów. 8) sporządzanie wniosków dotyczących utworzenia, zmia

ny granic lub zniesienia obszaru górniczego, § 237. 1. W zakładzie górniczym, w którym występują 9) sporządzanie dokumentacji mierniczej dla prowadzenia pyv grozące zapłonem, należy opracować sposób zapobie rekultywacji, gania i zwalczania ich zapłonów. I . 10) kontrolowanie sposobu zagospodarowania terenów I 2. Miejsca zagrożone zapłonem pyłów należy trwale oraz opracowanie wniosków dotyczących sposobu za oznaczyć tablicami ostrzegawczymi o zakazie używania og gospodarowania lub przekazywania terenów zbędnych, nia. 11) sporządzanie dokumentacji mierniczej zjawisk osuwis kowych, występujących w wyrobiskach górniczych § 238. W przypadku wystąpienia pożarów endogenicz i w rejonie zwałowisk. . nych, kierownik ruchu zakładu górniczego określa wielkość pda pożarowego oraz sposoby zabezpieczenia i likwidacji § 229. Roboty górnicze w sąsiedztwie filarów, zbior pożarÓw endogenicznych. ników wodnych oraz obiektów budowlanych zakładu gór niczego mogą być prowadzone po uprzednim zawiadomie Rozdział 9 niu służby mierniczej zakładu górniczego i sprawdzeniu przez tę służbę kierunków, odległości oraz zasięgu i rozmiarów Specjalistyczne zabezpieczenie przeciwpożarowe

zagrożenia. § 239. 1: Odkrywkowy zakład górniczy powinien po

Rozdział 8 siidać:

1) odpowiednio zorganizowaną i wyposażoną w środki Zagrożenia służbę ochrony przeciwpożarowej, a w przypadku za

§ 230. Zasady zaliczania złóż, wyrobisk oraz pomiesz kładów górniczych wydobywających kopaliny palne czeń do poszczególnych stopni zagrożeń naturalnych regu - zakładową straż pożarną lub inną jednostkę ratow lują odrębne przepisy. niczo-gaśniczą,

·2) opracowany plan akcji ratowniczo-gaśniczej, § 231. Kierownik ruchu zakładu górniczego zobowiąza­ I . ny jest w szczególności do: 3) środki do zapobiegania i zwalczania pożarów.

1) powołania zespołów do rozpoznawania i zapobiegania 2. Przedsiębiorca, za zgodą właściwego organu państ­ . zagrożeniom naturalnym, wowego nadzoru górniczego, może spełnić obowiązek, o któ

2) określenia w zakładzie górniczym, w którym przewiduje IYm mowa w ust. 1, poprzez stałą zorganizowaną współpracę się lub zostało stwierdzone występowanie zagrożeń dla >łużb przeciwpożarowych kilku przedsiębiorców.

zdrowia ludzi lub bezpieczeństwa ruchu, zagrożonych stref lub stanowisk pracy, § 240. Kierownik ruchu zakładu górniczego, w porozu mieniu.z właściwym terenowo komendantem wojewódzkim 3) opracowania instrukcji bezpiecznego prowadzenia ro Państwowej Straży Pożarnej, określa w formie regulaminu bót górniczych w warunkach występujących zagrożeń, zasady funkcjonowania oraz wyposażenia służb ochrony 4) zapewnienia zgodności warunków środowiska pracy przeciwpożarowej. z wymogami norm wprowadzonych do obowiązkowego stosowania, dotyczących zapylenia, hałasu, drgań, mik , § 241. Do zadań służby ochrony przeciwpożarowej na roklimatu i oświetlenia, oraz z przepisami higieniczno leży organizowanie ochrony przeciwpożarowej w zakładzie sanitarnymi. górniczym oraz nadzór nad stanem zabezpieczenia

Nr 114

przeciwpożarowego terenu, obiektów i urządzeń, a w szczególności: 1) organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczo-gaśniczej w czasie walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami, 2) ustalanie podstawowych kierunków i metod profilaktyki przeciwpożarowej i nadzór nad ich realizacją,

3) prowadzenie nadzoru i kontroli stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektów i urządzeń, zgodnie z harmonogramem kontroli zatwierdzonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego,

4) współdziałanie w zakresie postępu technicznego w zabezpieczeniu przeciwpożarowym obiektów i urządzeń,

5) udział w postępowaniach wyjaśniających okoliczności i przyczyny powstania pożarów oraz rozprzestrzeniania się pożarów, a także opracowywanie wniosków zmierzających do poprawy sytuacji pożarowej,

6) ustalanie programów i zasad prowadzenia szkoleń przeciwpożarowych i współudział w szkoleniach oraz nadzór nad ich realizacją,

7) ustalanie potrzeb i zasad zabezpieczenia obiektów, maszyn i urządzeń w sprzęt i instalacje przeciwpożarowe,

8) współdziałanie z terenowymi komendami straży pożarnych w zakresie zabezpieczenia operacyjnego zakładu górniczego,

9) opiniowanie programów modernizacyjno-rozwojowych zakładu górniczego w zakresie ich zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej oraz uczestniczenie w komisjach odbioru nowych lub modernizowanych obiektów i urządzeń,

opracowywanie analiz stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego zakładu górniczego oraz przedkładanie kierownikowi ruchu zakładu górniczego wniosków w zakresie poprawy stanu bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

10) §242. 1. Akcję ratowniczo-gaśniczą na terenie zakładu górniczego organizuje komendant zakładowej straży pożarnej (kierownik innej jednostki ratowniczej) lub osoba przez niego wyznaczona.

2. W zakładowej straży pożarnej (jednostce ratowniczej) w czasie akcji ratowniczej stosuje się regulaminy i zasady obsługi sprzętu obowiązujące w Państwowej Straży Pożarnej.

3. W czasie prowadzenia akcji ratowniczej ze względu na bezpieczeństwo załogi lub mienia zakładu górniczego kierujący działaniem ratowniczym może odstąpić w trakcie tej akcji od zasad działania uznanych powszechnie za bezpieczne.

4. Kierujący działaniem ratowniczym ma prawo:

1) wydawać rozkazy i polecenia,

2) podzielić teren akcji na odcinki bojowe i wyznaczyć ich dowódców,

3) powołać sztab akcji lub zespół doradców składający się ze specjalistów różnych dziedzin,

4) żądać pomocy od osób dozoru i załogi zakładu górniczego.

5. Kierowanie akcją ratowniczą może przejąć w uzasadnionych przypadkach przedstawiciel właściwego orgaru państwowego nadzoru górniczego.

6. Każda osoba, która zauważyła pożar, obowiązana jest natychmiast:

1) zaalarmować: a) pracowników zatrudnionych w rejonie pożaru, b) kopalnianą straż pożarną, c) dyspozytora, 2) przystąpić do akcji ratowniczej polegającej na: a) ratowaniu życia zagrożonych osób, b) gaszeniu pożaru za pomocą urządzeń i sprzętu gaśniczego, c) wykonywaniu poleceń kierującego akcją ratowniczą.

7. Dyspozytorzy zakładu górniczego obowiązani są do współorganizowania akcji ratowniczej, a mianowicie:

1) prowadzenia jednostek straży pożarnych za pomocą radiotelefonu odpowiednią drogą do miejsca pożaru,

2) zapewnienia osoby pilotującej w przypadku braku możliwości kontaktowania się z jednostkami straży pożarnych drogą radiową,

3) przygotowania odpowiedniego pojazdu do holowania samochodów pożarniczych w przypadku utrudnionego dojazdu.

§ 243. 1. Na maszynach i urządzeniach zakładu górniczego oraz przyległych do nich terenach zabrania się dokonywania wszelkich czynności, które mogą spowodować powstanie lub rozprzestrzenienie się pożaru. Dla każdej maszyny podstawowej należy utrzymywać odpowiednio oznakowaną drogę dojazdową.

2. Na terenie zakładu górniczego powinny być wyznaczone i odpowiednio oznakowane punkty czerpania wody do celów przeciwpożarowych.

§ 244. 1. Wszystkie prace na maszynach i urządzeniach, przy których konieczne jest użycie otwartego ognia, muszą być wykonywane pod nadzorem osób dozoru ruchu zakładu górniczego lub osoby wyznaczonej do nadzoru, a sposób ich wykonywania musi być zgodny z instrukcjami wydanymi przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

2. Przez pojęcie nadzoru rozumie się dokładne obejrzenie miejsca pracy przed rozpoczęciem prac z użyciem otwartego ognia, skontrolowanie, czy istnieją warunki do bezpiecznego prowadzenia tych prac, przygotowanie sprzętu pożarniczego, jednorazową kontrolę w czasie prowadzenia tych prac i trzykrotną kontrolę po zakończeniu pracy.

§ 245. 1. Kontrole i przeglądy stanu technicznego gaśnic i agregatów należy prowadzić zgodnie z zaleceniami

producenta, jednak nie rzadziej niż co 6 miesięcy.

2. Daty wykonywanych kontroli należy oznaczać w sposób czyżelny na korpusie gaśnic i agregatów lub na przymocowanej do nich kontrolce.

3. Kontrole, o których mowa w ust. 1, wykonuje służba wyz»aczona przez kierownika ruchu zakładu.

§ 246. Za całokształt spraw ochrony przeciwpożarowej i przeszkolenie pracowników obsługujących i remontujących maszyny i urządzenia odpowiedzialny jest kierownik ruchu zakładu górniczego.

Nr 114 2048 Poz. 552

Rozdział 10 Rozdział 12

Przepisy higienicznosanitarne Eksploatacja złóż torfów leczniczych

§ 247. Kierownik ruchu zakładu górniczego ustala licz § 252. Projekt techniczny eksploatacji złoża torfu lecz bę i lokalizację punktów opatrunkowych oraz miejsca roz niczego powinien uwzględniać warunki hydrogeologiczne mieszczenia apteczek. występowania złoża torfu leczniczego, jego parametry oraz sposoby zabezpieczeń higienicznosanitarnych złoża, § 248. Na każdej zmianie roboczej, wśród pracowników w szczególności jego oznakowania, ogrodzenia, wyznacze nia pasów ochronnych i ich zagospodarowania. oddziału, powinna znajdować się osoba przeszkolona

w udzielaniu pierwszej pomocy. § 253. 1. Złoże przeznaczone do eksploatacji należy § 249. W zakładzie górniczym należy organizować prze zabezpieczyć przed zanieczyszczeniami pochodzącymi z na wożenia gleb i używania środków ochrony roślin. chowywanie, czyszczenie, naprawy oraz dezynfekcję odzieży

roboczej i ochronnej oraz sprzętu ochrony osobistej. 2. Wyrobisko górnicze należy zabezpieczyć przed zanie czyszczeniem wodami przepływowymi i spływowymi.

Rozdział 11 § 254. Podczas transportu torfów należy zapobiegać Zabezpieczenie ruchu zakładu górniczego w okresie przesuszeniu oraz fizycznemu bakteriologicznemu zanie zimowym czyszczen i u.

§ 250. 1. Przygotowanie zakładu górniczego do ruchu § 255. Czas składowania i ilość składowanego torfu należy ograniczyć do niezbędnego minimum. w okresie zimowym należy prowadzić na podstawie har

monogramu zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu Rozdział 13 górniczego. Przepisy przejściowe i końcowe 2. Harmonogram, o którym mowa w ust. 1, powinien

być opracowany do 15 października każdego roku. § 256. 1. W szczególnych przypadkach uzasadnionych warunkami bezpieczeństwa lub gdy jest to niezbędne do § 251. W zakładzie górniczym w okresie zimy należy wprowadzenia postępu technicznego, przeprowadzenia prac stosować odpowiednie zabezpieczenia, zapewniające naukowo-badawczych lub doświadczalnych, Prezes Wy w szczególności: ższego Urzędu Górniczego, na wniosek przedsiębiorcy, może 1) ochronę zdrowia pracowników narażonych na działanie udzielić zezwolenia na odstępstwo od wymagań przewidzia niskich temperatur, nych w rożporządzeniu.

2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, powinno 2) zapobieganie przymarzaniu urobku do ścian zbiorników, wagonów i przesypów na taśmociągach, szczegółowo określać zakład górniczy, zakres odstępstwa, warunki jego stosowania oraz okres ważności zezwolenia. 3) należyte ogrzewanie obiektów, pomieszczeń i urządzeń zakładu górniczego, § 257. Zachowują moc zezwolenia na odstępstwa na czas w nich ustalony, udzielone na podstawie dotychczaso 4) usuwanie nagromadzeń śniegu i lodu oraz nawisów wych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bez lodowych i śnieżnych na obiektach, urządzeniach i dro pieczeństwa pożarowego w odkrywkowych zakładach gór gach, likwidację gołoledzi na drogach i przejściach, niczych lub na podstawie szczegółowych przepisów prowa usuwanie z wyrobiska wód pochodzących z topniejące- dzenia ruchu i gospodarki złożem w odkrywkowych za go śniegu lub gwałtownej odwilży, . kładach górniczych.

5) dostosowanie maszyn, urządzeń, poziomów eksploata § 258. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­ cyjnych i budowli do pracy w warunkach zimowych. szenia.

Minister Przemysłu i Handlu: M. Pol

o wszelkich zmianach nazwy prenumeratora lub adresu orosimy niezwłocznie informować na piśmie Wydział Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa PO.,ocniczego Urzędu Rady Ministrów.

Wyda\l<ca: Urząd Rady Ministrów Redakcja: Biuro Prawne, 0t-·583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/3, P-29. Organizacja druku i kolportaż: Wydział ł./ydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego, 02-903 Warszawa, ul. Powsińska 69/71, P-1, ~1. 694-67-50 i 694-67 -03, telefaks (2) 694-62-06.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Grtficznych "Tamka" SA, Zakład nr 1, Warszawa, ul. Tamka 3.

Zam. 2654-1300-94. ISSN 0867<:S411 Cena 8000 zł