Art. 42.

1. Brzmienie w najnowszym tekście — w Dz.U. 2026 poz. 524 (ogł. 16 kwietnia 2026)

   1. Przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor jest obowiązany: 1) zapewnić sporządzenie projektu technicznego, z zastrzeżeniem art. 34 ust. 3b, w przypadku: a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1–4, c) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, d)68) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i g; 68) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2. 2) ustanowić kierownika budowy w przypadku: a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, b)69) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 1b, 2–4, 9, 27 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d, e i g, c)69) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a i aa, ca) rozbiórki objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę, d) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4, w której nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, e) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4; 3) ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w przypadku: a) gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę, b) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4, w której nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, c) robót budowlanych objętych decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 4, d) obiektów budowlanych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 2; 4) przekazać kierownikowi budowy projekt budowlany, w tym projekt techniczny, o ile jest wymagany. 2. (uchylony) 3. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć, w drodze decyzji, obowiązek ustanawiania kierownika budowy, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami. 3a. (uchylony) 4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

2. Wcześniejsze brzmienie — od Dz.U. 2023 poz. 682 (ogł. 12 kwietnia 2023) do Dz.U. 2024 poz. 725 (ogł. 14 maja 2024)

   1. Przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor jest obowiązany:

   1) zapewnić sporządzenie projektu technicznego, z zastrzeżeniem art. 34 ust. 3b, w przypadku:

   a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę,

   b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4,

   c) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a,

   d) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

   2) ustanowić kierownika budowy w przypadku:

   a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę,

   b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2-4, 9, 27 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i e,

   c) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a,

   ca) rozbiórki objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę,

   d) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4, w której nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie,

   e) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4;

   3) ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w przypadku:

   a) gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę,

   b) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4, w której nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie,

   c) robót budowlanych objętych decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 4,

   d) obiektów budowlanych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 2;

   4) przekazać kierownikowi budowy projekt budowlany, w tym projekt techniczny, o ile jest wymagany.

   2. (uchylony)

   3. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć, w drodze decyzji, obowiązek ustanawiania kierownika budowy, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami.

   3a. (uchylony)

   4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

3. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2021 poz. 2351 (ogł. 20 grudnia 2021)

   1. Przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor jest obowiązany:

   1) zapewnić sporządzenie projektu technicznego, z zastrzeżeniem art. 34 ust. 3b, w przypadku:

   a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę,

   b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4,

   c) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a,

   d) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

   2) ustanowić kierownika budowy w przypadku:

   a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę,

   b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, 9, 27 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i e,

   b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2-4, 9, 27 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i e,

   c) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a,

   ca) rozbiórki objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę,

   d) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4,

   e) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4;

   3) ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w przypadku:

   a) gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę,

   b) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy,

   c) robót budowlanych objętych decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 4,

   d) obiektów budowlanych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 2;

   4) przekazać kierownikowi budowy projekt budowlany, w tym projekt techniczny, o ile jest wymagany.

   2. (uchylony)

   3. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć, w drodze decyzji, obowiązek ustanawiania kierownika budowy, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami.

   3a. (uchylony)

   4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

   Przypis w tekście jednolitym: W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 65.

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

   Przypis w tekście jednolitym: Dodana przez art. 6 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 4 lutego 2021 r.

4. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2020 poz. 1333 (ogł. 3 sierpnia 2020)

   1. Inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

   1. Przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor jest obowiązany:

   1) zapewnić sporządzenie projektu technicznego, z zastrzeżeniem art. 34 ust. 3b, w przypadku:

   a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę,

   b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4,

   c) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a,

   d) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

   2) ustanowić kierownika budowy w przypadku:

   a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę,

   b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, 9, 27 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i e,

   c) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a,

   d) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4,

   e) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4;

   3) ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w przypadku:

   a) gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę,

   b) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy,

   c) robót budowlanych objętych decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 4,

   d) obiektów budowlanych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 2;

   4) przekazać kierownikowi budowy projekt budowlany, w tym projekt techniczny, o ile jest wymagany.

   2. Kierownik budowy (robót) jest obowiązany:

   1) prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki;

   2) umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; nie dotyczy to budowy obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa oraz obiektów liniowych;

   3) odpowiednio zabezpieczyć teren budowy (rozbiórki).

   2. (uchylony)

   3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do budowy lub rozbiórki obiektów, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, z wyjątkiem budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b, 19, 19a i 20aa. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć, w drodze decyzji, stosowanie tych przepisów również w stosunku do innych obiektów, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami.

   3. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć, w drodze decyzji, obowiązek ustanawiania kierownika budowy, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami.

   3a. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, stosuje się do budowy lub rozbiórki, na której przewiduje się prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż 30 dni roboczych i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 pracowników albo na których planowany zakres robót przekracza 500 osobodni.

   3a. (uchylony)

   4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

   Przypis w tekście jednolitym: W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 147.

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 26 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

   Przypis w tekście jednolitym: Obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 149.

   Przypis w tekście jednolitym: Przez art. 1 pkt 26 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

   Przypis w tekście jednolitym: W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 152.

   Przypis w tekście jednolitym: Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 26 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

   Przypis w tekście jednolitym: Obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 154.

   Przypis w tekście jednolitym: Przez art. 1 pkt 26 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

5. Wcześniejsze brzmienie — od Dz.U. 2017 poz. 1332 (ogł. 6 lipca 2017) do Dz.U. 2019 poz. 1186 (ogł. 26 czerwca 2019)

   1. Inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

   2. Kierownik budowy (robót) jest obowiązany:

   1) prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki;

   2) umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; nie dotyczy to budowy obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa oraz obiektów liniowych;

   3) odpowiednio zabezpieczyć teren budowy (rozbiórki).

   3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do budowy lub rozbiórki obiektów, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, z wyjątkiem budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b, 19 i 19a. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć, w drodze decyzji, stosowanie tych przepisów również w stosunku do innych obiektów, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami.

   3a. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, stosuje się do budowy lub rozbiórki, na której przewiduje się prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż 30 dni roboczych i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 pracowników albo na których planowany zakres robót przekracza 500 osobodni.

   4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

6. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2016 poz. 290 (ogł. 8 marca 2016)

   1. Inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

   2. Kierownik budowy (robót) jest obowiązany:

   1) prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki;

   2) umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; nie dotyczy to budowy obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa oraz obiektów liniowych;

   3) odpowiednio zabezpieczyć teren budowy (rozbiórki).

   3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do budowy lub rozbiórki obiektów, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, z wyjątkiem budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b, 19 i 19a. Właściwy organ może wyłączyć, w drodze decyzji, stosowanie tych przepisów również w stosunku do innych obiektów, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami.

   3a. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, stosuje się do budowy lub rozbiórki, na której przewiduje się prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż 30 dni roboczych i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 pracowników albo na których planowany zakres robót przekracza 500 osobodni.

   4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

7. Wcześniejsze brzmienie — od Dz.U. 2006 poz. 1118 (ogł. 1 września 2006) do Dz.U. 2013 poz. 1409 (ogł. 29 listopada 2013)

   1. Inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

   2. Kierownik budowy (robót) jest obowiązany:

   1) prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki;

   2) umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; nie dotyczy to budowy obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa oraz obiektów liniowych;

   3) odpowiednio zabezpieczyć teren budowy (rozbiórki).

   3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do budowy lub rozbiórki obiektów, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, z wyjątkiem budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19. Właściwy organ może wyłączyć, w drodze decyzji, stosowanie tych przepisów również w stosunku do innych obiektów, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami.

   3a. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, stosuje się do budowy lub rozbiórki, na której przewiduje się prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż 30 dni roboczych i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 pracowników albo na których planowany zakres robót przekracza 500 osobodni.

   4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

8. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 1994 poz. 414 (ogł. 7 lipca 1994) ten tekst

   1. Inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

   2. Kierownik budowy (robót) jest obowiązany:

   1) prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki,

   2) umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną; nie dotyczy to budowy obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa oraz obiektów liniowych,

   3) odpowiednio zabezpieczyć teren budowy (rozbiórki).

   3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do budowy lub rozbiórki obiektów, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Właściwy organ może wyłączyć, w drodze decyzji, stosowanie tych przepisów również w stosunku do innych obiektów.

   4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

Źródła: przepis występuje w 13 z 15 tekstów tego aktu w bazie. Pominięte, bo nie udało się wiarygodnie podzielić ich na przepisy: Dz.U. 2003 poz. 2016, Dz.U. 2025 poz. 418. Polecenia zmian są przypisywane do przepisu automatycznie z tekstu nowelizacji — polecenie, którego nie dało się jednoznacznie przypisać, nie jest tu pokazywane.