Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 1 października 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy eksploatacji, remontach i konserwacji sieci kanalizacyjnych.

Nr 96 Warszawa, dnia 15 1993 r. października

TREŚĆ:

Poz.: R OZPO RZĄDZEN lA:

437 - Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 1 października 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy eksploatacji. remontach i konserwacji sieci kanalizacyjnych 1703 438 - Ministra Gospodarki Przestrzennej i BlTdownictwa z dnia 1 października 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w oczyszczalniach ścieków . . . . . . . 1705 439 - Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 paźd~iernika 1993 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działall10ści kulturalnej na działalność kulturalną prowadzoną w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej 1710 440 - Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 1993 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia ksiąg notarialnych oraz przekazywania na przechowanie dokumentów sądom rejonowym 1710

437

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I BUDOWNICTWA

z dnia 1 października 1993 r.

w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy eksploatacji. remontach i konserwacji sieci kanalizacyjnych.

Na podstawie art. 208 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. 2. Pomieszczenie do spożywania posiłków i ogrzewania - Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 141, z 1975 r. Nr 16, poz. się pracowników w chłodnej porze roku powinno być 91, z 1981 r. Nr 6, poz. 23, z 1982 r. Nr 31, poz. 214, z 1985 r. ogrzewane i wyposażone w stół, krzesła lub stołki. Stosowa Nr 20, poz. 85 i Nr 35, poz. 162, z 1986 r. Nr 42, poz. 201, nie ław w tych pomieszczeniach jest zabronione. z 1987 r. Nr 21, poz. 124, z 1988 r. Nr 20, poz. 134, z 1989 r. Nr 20, poz. 107 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 4, poz. 19, Nr § 3. 1. Wykonywanie robót z dala od zakładu pracy 43, poz. 251 i Nr 55, poz. 319 oraz z 1991 r. Nr 53, poz. 226 wymaga przygotowania dla pracowników schroniska prze i Nr 55, poz. 236 i 237) zarządza się, co na. tępuje: woźnego lub stałego oraz ustępu.

2. Schroniska powinny znajdować się nie dalej niż 500 m od najdalej położonego stanowiska pracy oraz być Rozdział 1 wyposażone w pomieszczenie ogrzewane w porze zimowej, Teren prowadzenia robót i wymagania z miejscem do podgrzewania posiłków, suszenia odzieży, higienicznosanitarne w urządzenia do mycia się i załatwiania potrzeb fizjologicz nych oraz w apteczkę pierwszej pomocy.

§ 1. 1. Teren prowadzenia robót powinien być ogro 3. Ustęp powinien znajdować się nie dalej niż 125 m od dzony lub zabezpieczony zastawami ochronnymi, oznako stanowiska pracy. wany i oświetlony w porze nocnej; na wy,padek przerwy w dostawie prądu należy przewidzieć oświetlenie zastępcze. 4. W schronisku powinny znajdować się regulamin pracy, instrukcja dotycząca udzielania pierwszej pomocy 2. W razie prowadzenia robót na ulicach i drogach, w razie wypadku przy pracy, adresy i telefony pogotowia stanowiska pracy należy zabezpieczyć przed dostępem osób ratunkowego, straży pożarnej i policji. niepowołanych oraz oznakować zgodnie z przepisami o ru chu drogowym. § 4. Posiłki powinny być spożywane tylko w okresie przerw ustalonych w regulaminie i w miejscach przeznaczo 3. Pracownicy wykonujący czynności na jezdni po winni być ubrani w kamizelki ochronne lub lA' odzież posia nych na ten cel, spełniających niezbędne warunki higienicz nosanitarne. dającą barwy bezpieczeństwa w postaci elementów trwale z nią połączonych o cechach umożliwiających dobrą ich Rozdział 2 widoczność.

Prace w kanałach ściekowych § 2. 1. Zakład pracy zapewnia pracownikom odpowie dnie warunki higienicznosanitarne, a w szczególności: szat § 5. 1. Prace w kanałach ściekowych powinny być nię przepustową na odzież własną i roboczą, umywalnię prowadzone z zastosowaniem niezbędnych środków tech z kabinami natryskowymi, suszarnię odzieży i obuwia, po niczno-organizacyjnych, zapewniających bezpieczeństwo mieszczenie do podgrzewania i spożywania posiłków oraz i higienę pracy, przewidzianych w projekcie organizacji robót pomieszczenie ustępowe. lub w instrukcji technologicznej.

Nr 96 - 1704 Poz. 437

2. Projekt organizacji robót sporządza się dla robót § 13. Podczas schodzenia do kanału należy sprawdzać remontowych, których nie przewidziano w instrukcjach te stan techniczny stopni lub klamer złazowych. chnologicznych. W projekcie organizacji robót należy okreś­ lić: przewidywane metody pracy, liczbę pracowników za § 14. Każde wejście do kanału wymaga zastosowania trudnionych wewnątrz kanałów i liczbę osób stanowiących przez pracowników odpowiednich środków ochrony dróg ich ubezpieczenie, a w razie potrzeby skład brygady ratun oddechowych. kowej oraz stosowany sprzęt roboczy i ratunkowy. § 15. Pracownicy zatrudnieni przy robotach w kanałach

§ 6. 1. Wprowadzanie ludzi do kanału o wysokości lub powinni posiadać odzież i obuwie robocze oraz środki średnicy poniżej 1 m jest zabronione. ochrony indywidualnej przewidziane dla tych stanowisk w katalogach ochron indywidualnych i zakładowych tabe 2. Czyszczenie kanałów, o których mowa w ust. 1, lub lach norm wyposażenia. kontrola stanu technicznego powinny być prowadzone przy użyciu sprzętu specjalistycznego. § 16. Pracownicy wykonujący roboty w kanale powinni

posiadać przy sobie urządzenia do wykrywania i sygnalizacji § 7. Przed rozpoczęciem robót w kanale należy zabez obecności gazu oraz zapaloną lampę bezpieczeństwa. pieczyć pracowników przed nagłym:

1) podniesieniem się poziomu ścieków, § 17. Przy stanowisku pracy obok włazu powinny znaj dować się: podręczna apteczka, zapasowe latarki elektryczne

2) przekroczeniem dopuszczalnych stężeń substancji szko i odpowiedniej długości linka asekuracyjna zakończona

dliwych i niebezpiecznych dla życia lub zdrowia. zatrzaśnikami, chyba że projekt organizacji robót lub instruk

cja technologiczna przewiduje inny sposób ewakuacji za § 8. Terminy pracy w kanale powinny być uzgodnione trudnionych w kanale. z użytkownikami kanału w formie pisemnej w celu ogranicze nia lub wstrzymania odprowadzania ścieków w okresie § 18. Nad włazem powinno znajdować się urządzenie trwania robót. mechaniczne do ewakuacji poszkodowanych w razie wy

stąpienia zagrożenia życia lub zdrowia. § 9. Przy pracach w kanałach należy zapewnić stałą łączność pomiędzy pracującymi wewnątrz kanałów a osoba § 19. Pracownicy czuwający nad bezpieczeństwem za mi ubezpieczającymi. trudnionych w kanale powinni znać ich nazwiska, a w razie

utraty łączności z nimi - niezwłocznie przystąpić do akcji § 10. Brygada wyznaczona do pracy w kanale powinna ratunkowej. składać się co najmniej z czterech osób, z których najwyżej dwie mogą pracować w kanale, a pozostałe osoby powinny § 20. Pracownikom czuwającym przy włazie nie wolno stanowić ich ubezpieczenie. opuszczać swego stanowiska przez cały czas pracy w kanale.

§ 11. 1. Otwarcie włazu studzienki rewizyjnej znajdują­ § 21. W razie zbliżania się burzy lub ulewnego deszczu, cej się w jezdni lub chodniku może nastąpić po uprzednim pracownicy czuwający przy włazach kanałów ogólnospław­ zabezpieczeniu terenu robót od każdej strony ruchu. nych lub burzowych powinni wezwać pracujących w kanale

do opuszczenia go. 2. Otwór włazowy studzienki należy zabezpieczyć krat ką i oznaczyć go czerwoną chorągiewką ostrzegawczą. § 22. Po zakończeniu pracy lub na okres przerw w pracy W porze nocnej i w miarę potrzeby należy stosować oświet­ należy usunąć z kanału sprzęt. narzędzia i materiały, a teren lenie ostrzegawcze. robót uporządkować i usunąć zagrożenia dla życia i zdrowia

pracowników i osób postronnych. 3. Otwierania pokryw studzienek należy dokonywać za

pomocą haków lub podnośników, wykonanych z materiałów § 23. Przed wejSClem do studzienek rewizyjnych nieiskrzących. i w czasie pracy w nich należy postępować tak, jak przy

4. Do oświetlania kanałów należy używać hermetycznie czyszczeniu kanałów. zamkniętych elektrycznych lamp akumulatorowych o napię­ ciu do 25 V lub bateryjnych latarek o konstrukcji przeciw § 24. Transport zanieczyszczeń stałych, wydobywa wybuchowej. Dopuszcza się używanie oświetlenia zasilane nych z kanału i usuwanych na zewnątrz, nie powinien go z sieci elektrycznej o napięciu nie przekraczającym 12 V. zagrażać bezpieczeństwu pracownika przebywającego w studzience. 5. Odmrażanie pokryw włazowych przy użyciu otwar

tego ognia oraz palenie tytoniu podczas otwierania włazu § 25. Czyszczenie mechaniczne lub hydrodynamiczne i pracy w kanale jest zabronione. kanałów i wpustów ulicznych powinno się odbywać zgodnie

z instrukcją opracowaną przez zakład eksploatujący daną sieć § 12. 1. Przed wejściem do kanału lub studzienki rewi kanalizacyjną lub dokumentacją techniczno-ruchową urzą­ zyjnej należy przewietrzyć kanał, zdejmując pokrywy włazo­ dzenia opracowaną przez producenta urządzenia. we co najmniej z dwóch studzienek, po obydwu stronach studzienki kontrolowanej. § 26. Podczas płukania kanału urządzeniem hydrodyna

2. Po zakończeniu wietrzenia kanału należy sprawdzić, micznym obsługa urządzenia oraz inni pracownicy nie mogą za pomocą analizatorów chemicznych albo lampy bezpie znajdować się wewnątrz kanału. czeństwa, czy nie występują substancje szkodliwe dla zdro wia lub niebezpieczne. Rozdział 3

3. Pokrywy włazowe mocowane na zawiasach należy Przepisy końcowe zabezpieczyć przed samoczynnym zamknięciem. § 27. W sprawach nie uregulowanych w niniejszym 4. Gdy wietrzenie naturalne okaże się nieskuteczne, rozporządzeniu, dotyczących warunków bezpieczeństwa

należy przewietrzyć kanał stosując wentylację mechaniczną. i higieny pracy, związanych z robotami:

Nr 96 - 1705 Poz. 437 i 438

1) ziemnymi i innymi budowlanymi, mają zastosowanie przy wykonywaniu robót drogowych i mostowych (Dz. przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa i Prze U. Nr 7, poz. 30). mysłu Materiałów Budowlanych z dnia 28 marca 1972 r. § 28. Traci moc rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykony Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 6 października 1973 r. waniu robót budowlano-montażowych i rozbiórkowych w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy konserwacji (Dz. U. Nr 13, poz. 93), kanałów miejskiej sieci kanalizacyjnej (Dz. U. Nr45, poz. 269).

2) prowadzonymi na drogach i ulicach z ograniczeniem § 29. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 ruchu na jezdni, mają zastosowanie przepisy rozporzą­ dni od dnia ogłoszenia. dzenia Ministrów Komunikacji oraz Administracji, Gos podarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 10 Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa: lutego 1977 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w z. I. Herbst

438

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I BUDOWNICTWA

z dnia 1 października 1993 r.

w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w oczyszczalniach ścieków.

Na podstawie art. 208 § 2 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1974 r. apteczki ze środkami do udzielania pierwszej pomocy, wraz Nr 24, poz. 141, z 1975 r. Nr 16, poz. 91, z 1981 r. Nr 6, poz. z instrukcją ich stosowania. 23, z 1982 r. Nr 31, poz. 214, z 1985 r. Nr 20, poz. 85 i Nr 35,

, z 1986 r. Nr 42, poz. 201, z 1987 r. Nr 21, poz. 124, § 7. Pracownicy z uszkodzoną skórą rąk i innych nie z 1988 r. Nr 20, poz. 134, z 1989 r. Nr 20, poz. 107 i Nr 35, osłoniętych części ciała nie powinni być dopuszczani do

, z 1990 r. Nr 4, poz. 19, Nr 43, poz. 251 i Nr 55, poz. pracy, przy której istnieje możliwość bezpośredniego styka 319 oraz z 1991 r. Nr 53, poz. 226 i Nr 55, poz. 236 i 237) nia się ze ściekami. zarządza się, co następuje: § 8. Wszystkie zauważone odstępstwa od normalnego Rozdział 1 toku pracy obiektu, urządzenia lub instalacji powinny być każdorazowo odnotowywane w raportach dziennych. Przepisy ogólne

§ 9. Teren oczyszczalni, przepompowni oraz zlewni § 1. Rozporządzenie określa warunki bezpieczeństwa ścieków powinien być ogrodzony i niedostępny dla osób i higieny pracy osób zatrudnionych w zakładach pracy postronnych oraz oświetlony. zajmujących się oczyszczaniem ścieków w oczyszczalniach,

zbieraniem i gromadzeniem oraz usuwaniem ścieków ze § 10. 1. Poszczególne oczyszczalnie ścieków i samo zbiorników gnilnych (szamb) oraz przetłaczaniem ich dzielne przepompownie powinny być wyposażone w łącz­ w przepompowniach. ność telefoniczną lub bezprzewodową. Nie dotyczy to oczy

szczalni kontenerowych i zblokowanych, nie mających stałej § 2. Zakład. pracy obowiązany jest sporządzić wykaz obsługi. stanowisk pracy i określić dla nich warunki bezpieczeństwa

i higieny pracy oraz wykaz stanowisk pracy wymagających 2. W miarę potrzeby stanowiska pracy, w których mogą dwuosobowej obsługi, szczególnie w porze nocnej. występować zagrożenia w postaci zatrucia lub wybuchu,

powinny mieć zapewnioną wewnętrzną łączność telefonicz § 3. Stosowanie środków chemicznych do oczyszczania ną lub bezprzewodową· ścieków regulują odrębne przepisy.

3. Wszystkie instalacje służące do zapobiegania lub § 4. Pracownicy oczyszczalni ścieków, stykający się usuwania awarii powinny być wyposażone w sygnalizację bezpośrednio ze ściekami, powinni korzystać z oddzielnych zdolną do przekazywania informacji na odległość. urządzeń higienicznosanitarnych, takich jak ustępy, natryski, umywalnie, szatnie przepustowe. 4. Procesy technologiczne niebezpieczne i szkodliwe dla zdrowia lub życia pracowników powinny być w miarę § 5. 1. Poszczególne obiekty i urządzenia oczyszczalni technicznych możliwości mechanizowane, automatyzowane ścieków powinny mieć ustalone nazwy, zgodnie z dokumen i hermetyzowane, a kontrola tych procesów powinna być tacją techniczną, uwidocznione na przymocowanych tab prowadzona bez bezpośredniego udziału człowieka, przy licach, oraz informacje o zagrożeniach. zastosowaniu zdalnego sterowania i kontroli.

2. Instalacje stosowane w oczyszczalniach ścieków 5. Prace niebezpieczne powinny być wykonywane co i przepompowniach powinny posiadać oznaczenia umoż­ najmniej przez 2 osoby. liwiające łatwe rozróżnienie przesyłanych mediów.

3. Instalacje powinny być wyposażone w urządzenia § 11. Na całym terenie oczyszczalni ścieków i wokół kontrolno-pomiarowe umożliwiające łatwą ocenę prawid samodzielnych przepompowni należy utrzymywać i pielęg­ łowości pracy. nować zieleń, a wały i groble ziemne obsiewać trawą.

4. Wszystkie zasuwy i zawory powinny mieć oznaczone § 12. 1. Konserwacje bieżące i okresowe obiektów, położenie, w którym otwierają lub zamykają przewód. Poło­ urządzeń i instalacji powinny być przeprowadzane zgodnie żenie tych zasuw i zaworów powinno odpowiadać schema z wytycznymi zawartymi w instrukcjach eksploatacyjnych tom technologicznym, wywieszonym w pomieszczeniach opracowywanych przez użytkownika lub w dokumentacji

stałej obsługi. techniczno-ruchowej dostarczanej przez producentów tych

§ 6. W poszczególnych obiektach oczyszczalni ścieków urządzeń. i w samodzielnych przepompowniach ścieków, w których są 2. Przejęcie obiektu do eksploatacji po pracach remon stałe stanowiska robocze, powinny znajdować się podręczne towo-budowlanych może nastąpić po całkowitym ich za-