Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 8 lipca 1993 r. w sprawie wymagań dotyczących wytwarzania środków farmaceutycznych i materiałów medycznych.

326 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ

w sprawie wymagań dotycz

Na podstawie art. 24 pkt 1

października 1991 r. o środkach far łach medycznych, aptekach, hurto

maceutycznym (Oz.U. Nr 105, poz. poz.68 i Nr 47, poz. 211) oraz art. 2 grudnia 1988 r. o działalności gos poz. 324, z 1990 r. Nr 26, poz. 149 i Nr 31 , poz. 128 i Nr 41 , poz. 179, poz. 452, Nr 106, poz. 457 i Nr 107, 28, poz. 127 i Nr 47, poz. 212) za

§ 1. Ilekroć w rozporządzeniu j

1) ustawie - rozumie się prze października 1991 r. o środ materiałach medycznych, aptek zorze farmaceutycznym (Oz.U z 1993 r. Nr 16, poz. 68 i Nr 4

3) wojewódzkim inspektorze - ro wódzkiego inspektora farmac ze względu na miejsce wytwarz

łu .

§ 2. 1. Wniosek o udzielenie k środków lub materiałów, zwany da nien zawierać :

1) oznaczenie podmiotu gospoda o koncesję,

2) siedzibę i adres wnioskodawcy

4) wskazanie miejsca wytwarzani

2. Jeżeli wnioskodawca w dn porządzenia wytwarza środek lub m niem na produkcję środka farmac sanitarnego, wydanym na podst przepisów, wniosek powinien zawie sie producenta do ewidencji działal datę rozpoczęcia produkcji tego śr

3. Do wniosku należy załączyć

§ 3. Jeżeli podmiot gospodarc na wytwarzanie środka lub materia miejscach wytwarzania, na każde mi ży złożyć odrębny wniosek.

§ 4. W przypadku gdy wytwarz

z dnia 8 lipca 1993 r.

cych wytwarzania środków farmaceutycznych i materiałów medycznych.

4 ustawy z dnia 10 stanowi część działalności podmiotu gospodarczego, dzia aceutycznych, materia łalność ta powinna być organizacyjnie i funkcjonalnie wyod wniach i nadzorze far rębniona .

52 oraz z 1993 r. Nr 16, ust. 3a ustawy z dnia 23 § 5. 1. Wymagania techniczne, organizacyjne i kadro odarczej (Oz.U. Nr 41 , we, jakie powinien spełniać podmiot gospodarczy ubiegająr 86, poz. 504, z 1991 r. cy się o wydanie koncesji, określa załącznik do rozporządzer 73, poz. 321 , Nr 105, nia. oz. 460 oraz z 1993 r. Nr ządza się, co następuje: 2. Opinię o spełnieniu wymagań organizacyjnych, tech nicznych i kadrowych, o których mowa w ust. 1, wydaje st mowa o: wojewódzki inspektor w oparciu o ocenę jednostki badaw czo-rozwojowej - Instytutu Leków lub innej jednostki to ustawę z dnia 10 organizacyjnej wskazanej przez Krajowego Inspektora Far ach farmaceutycznych, ch, hurtowniach i nad maceutycznego, uwzględniając dostosowanie wymagań do Nr 105, poz. 452 oraz zakresu wytwarzania i rodzaju środka lub materiału . , poz. 211), § 6. Wytwórca powiadamia na piśmie wojewódzkiego mie się przez to środki inspektora o zamiarze przystąpienia do wytwarzania środka yczne, lub materiału bądź zaprzestania ich wytwarzania w terminie umie się przez to woje co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem lub przed zakoń ­ utycznego właściwego czeniem działalności . nia środka lub materia § 7. Wytwórcy środków farmaceutycznych i artykułów sanitarnych, prowadzący działalność na podstawie zezwoleń oncesji na wytwarzanie na produkcję wydanych w oparciu o dotychczasowe przepi lej " wnioskiem", powi sy, obowiązani są przekazać wojewódzkiemu inspektorowi

wykaz produkowanych środków i materiałów, z podaniem czego ubiegającego się postaci, dawki, wielkości opakowania oraz numeru zezwole

nia - w terminie 30 dni od złożenia wniosku o koncesję.

§ 8. Organ koncesyjny może zobowiązać wytwórcę do i wyszczególnienie rookresowego zawiadamiania o ilości wytworzonych okreśriałów, lonych środków i materiałów. środków i materiałów, § 9. 1. Organ koncesyjny może cofnąć koncesję w przy alności, padkach określonych w ustawie, jeżeli wytwórca: dpis wnioskodawcy lub

u wejścia w życie roz terminie uchybień wskazanych w decyzji wojewódz teriał objęty zezwole kiego inspektora, o której mowa wart. 60 ust. 1 ustawy, utycznego lub artykulu

3) pomimo uprzedzenia przez organ nadzoru farmaceuty : cznego uniemożliwia dokonanie inspekcji, nie dostarcza ch do wytwarzania śro ­ próbek archiwalnych oraz wszelkich danych, dokumen pis pom ieszczeń, tów i innych materiałów dotyczących wytwarzania, dą odpowiedzialne za ia środków lub materia 4) ponownie naruszył wymóg powiadamiania o rozpoczę­ , ciu lub zaprzestaniu wytwarzania środków lub materia

a prawna - wyciąg łów.

2. Cofnięcie koncesji w przypadkach określonych w ust.

y ubiega się o koncesję następuje na wniosek wojewódzkiego inspektora. u w dwóch lub więcej jsce wytwarzania nale § 10. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia .

nie środka lub materiału Minister Zdrowia i Opieki Społecznej : A. Wojtyła

WYMAGANIA TECHNICZNE,

I. Wymagania techniczne

§ 1. Zabudowania wyt w szczególności:

budynkach,

liwiający:

a) ograniczenie do minim szania różnych wyrob

b) zapobieganie zanieczy gającym na zanieczys go, którym jest każdy s środka farmaceutyczn go, z wyjątkiem mate wyrobu innym materi

c) zmniejszenie do mini zaniedbania jakiejkol nej lub kontrolnej.

§ 2. Budynki powinny by w sposób uniemożliwiający pr zwierząt, a zwłaszcza gryzoni

§ 3. Powierzchnie wewn podłogi i sufity) powinny być m nie mogą z nich odpadać cz powinny być łatwe do oczyszc dezynfekcji.

§ 4. Oświetlenie, ogrzew potrzeby i klimatyzacja powin powiedniej temperatury i wilg wających ujemnie na materiał tworzone materiały wyjściow wyjściowych, zwane dalej pół w czasie ich wytwarzania i prz ność działania przyrządów lab

Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 81ipca 1993 r. (poz. 326)

ORGANIZACYJNE I KADROWE DOTYCZĄCE WYTWARZANIA ŚRODKÓW FARMACEU TYCZNYCH I MATERIAŁÓW MEDYCZNYCH

zaprojektowane i wykonane 4) umożliwiać rutynową kontrolę zawartości drobnoust edostawanie się do wewnątrz rojów w powietrzu, owadów.

trzne budynków (ściany, nia w strefie powietrza klasy czystości A, przy powietrzu żliwie gładkie i bez pęknięć; klasy czystości B wypełniającym całe pomieszczenie; stki stałe. Powierzchnie te w przypadku gdy w dalszych etapach wytwarzania enia, a w razie potrzeby - do przewidziana jest sterylizacja przez filtrację lub steryliza

cja w opakowaniach bezpośrednich, dopuszczalne jest przygotowanie produktów lub ich roztworów przy po nie, wentylacja, a w razie y zapewniać utrzymanie od wietrzu klasy czystości C; napełnianie pojemników pły ­ tności względnej, nie wpły­ nami infuzyjnymi powinno być wykonywane pod lami wyjściowe, częściowo prze narnym nawiewem powietrza jałowego w strefie powie lub mieszaniny materiałów trza klasy czystości C, roduktami, i wyroby gotowe chowywania oraz na dokład­ 6) posiadać określoną w tabeli klasyfikację czystości po wietrza: ratoryjnych.

Nr 67 1377 - Poz. 326

Uwagi:

- układy laminarnego przepływu powietrza powinny zapewniać równomierną prędkość przepływu, wynoszącą 0,30 m/ s przy przepływie pionowym i 0.45 m/s przy przepływie poziomym,

- dla uzyskania powietrza o klasie czystości B, C i D pomiesz- . czenie powinno gwarantować dobry przepływ powietrza oraz być wyposażone w odpowiednie filtry HEPA. zapewniając więcej niż dwudziestokrotną wymianę powietrza na godzinę·

7) un iemożliwiać pomieszanie i pomylenie wyrobów pod danych sterylizacji z wyrobami przed sterylizacją.

§ 7. Zabudowania wytwórni powinny być utrzymywane w stanie zgodnym z wymaganiami sanitarnymi. W szczegól ności zabudowania te powinny być utrzymywane w porząd ­ ku, wolne od robactwa i nagromadzonych odpadków.

§ 8. Wytwórca powinien opracować program sanitarny, zatwierdzony przez wojewódzkiego inspektora lub wskaza nego przez niego rzeczoznawcę, określający:

3) stanowiska pracy odpowiedzialne za przestrzeganie wy magań określonych w pkt 1 i 2.

§ 9. W wytwórni powinny znajdować się wydzielone pomieszczenia przeznaczone na spożywanie posiłków i pale nie tytoniu.

§ 10. W pobliżu pomieszczeń wytwórczych powinny być urządzone wystarczająco duże, czyste i dobrze wen tylowane sanitariaty, wyposażone co najmniej w umywalki do mycia rąk, a także przebieralnie do zmiany odzieży.

§ 11 . Urządzenia wytwórni powinny być zaprojektowa ne, rozmieszczone i utrzymywane w sposób zapewniający:

1) uzyskanie wyrobu wymaganej jakości ze szczególnym uwzględnien iem zmniejszenia do minimum ryzyka za nieczyszczenia wyrobów i ich opakowań w trakcie wytwarzania oraz pomylenia lub pominięcia czynności technologicznych,

§ 12. 1. Wytwórca powinien opracować instrukcję za pewniającą prawidłowy przebieg pracy urządzeń stosowa nych w procesach technologicznych w wytwórni.

2. Instrukcja powinna zapewniać przestrzeganie następujących podstawowych zasad:

3) sprawdzanie urządzeń używanych do napełniania poje mników w warunkach jałowych metodami mikrobiolo gicznymi (np. metodą rozlewu i inkubacji pożywki) w odpowiednich odstępach czasu,

4) wzorcowanie i sprawdzanie w odpowiednich odstępach czasu przyrządów pomiarowych służących do odważa ­ nia i odmierzania za pomocą zatwierdzonych metod i z zastosowaniem legalnych wzorców miar.

§ 13. Wytwórca powinien opracować wzór dokumen towania niektórych czynności zapewniających prawidłowy przebieg pracy urządzeń stosowanych w procesach techno logicznych, a w szczególności :

2) dokumentację wyników wzorcowania i sprawdzania urządzeń produkcyjnych i przyrządów pomiarowych.

II. Wymagania organizacyjne

§ 14. 1. Wytwórca powinien posiadać dokumentację ewidencyjną materiałów wyjściowych oraz opracować in strukcję wewnętrzną regulującą postępowanie z materiałami

wyjściowymi.

2. Dokumentacja ewidencyjna materiałów wyj - ściowych powinna zawierać co najmniej następujące dane: oznaczenie wytwórcy, dostawcy, datę dostawy, datę badania wraz z jego numerem, datę dopuszczenia do użycia przez dział kontroli jakości, a następnie dane o ich użyciu w proce sie wytwórczym.

3. Instrukcja powinna regulować postępowanie z mate riałem wyjściowym w sposób zapewniający przestrzeganie następujących zasad:

§ 15. 1. Wytwórca powinien opracować instrukcję re gulującą zasady operacji technologicznych oraz posiadać dokumentację operacji technologicznych.

2. Instrukcja powinna regulować przebieg operacji te chnologicznych w sposób zapewniający przestrzeganie na stępujących podstawowych zasad:

1) operacje technologiczne powinny być prowadzone pod nadzorem odpowiednich pracowników,

Nr 67

cesie technologicznym, zowane, jeżeli jest to wyrobu,

4) zatrudnianie przy wyt pracowników zaopatrz nakrycia głowy, maski i specjalne obuwie; inst przed wejściem do ste niem wysterylizowane garki i biżuterię oraz u kiem dezynfekcyjnym,

5) operacje, w trakcie kt operacje z substancjam antybiotyków i cytostat w zamkniętych pomies powiedni wyciągowy utrzymywane jest odpo zanieczyszczeniom krz powiednie zabezpiecze cję zanieczyszczonego

6) operacje technologicz w oddzielnych pomie przeznaczonych do teg ne, powinny być pod zapobiegające zanieczy szaniu produktów; w noszona czysta odzież r zamiast zwykłego ubra

10) materiały opakowaniow ne do użytku po odn podstawie pisemnego

12) oznakowanie wszystkic na których powinny b z wymogami zawartymi tycznych i materiałów m niu wydanym na podst

§ 16. 1. Dokumentacja o której mowa w § 15 ust stępowania, opis metod pod

zostały oczyszczone i wysteryli ści i wykonywanych działań dotyczących bezpośrednio lub niezbędne z uwagi na rodzaj pośrednio wytwarzania każdego środka lub materiału .

2. Dokumentacja powinna zawierać co najmniej na rników i pojemników stosowa stępujące dane: iędzyoperacyjnego magazyno nakowana za pomocą umiesz 1) nazwę i postać wyrobu, miejscu czytelnych napisów 2) opis lub identyfikator wszystkich elementów opakowa ntyfikacyjnym seri i, nia bezpośredniego lub pośredniego,

arzaniu jałowych produktów 3) tożsamość, ilość i jakość wszystkich używanych mate nych w czyste, jałowe fartuchy, riałów wyjściowych (ewentualnie dane o dopuszczalnej na twarz, gumowe rękawice ilości materiału odzyskanego w trakcie procesu wy ukcja powinna wskazywać, aby twarzania innej serii, jeżeli mogła być użyta w danej ylnego pomieszczenia i założe­ operacji) . o ubioru pracownicy zdjęli ze 4) teoretyczne wydajności w różnych etapach wytwarzania uneli makijaż i umyli ręce środ­ i dopuszczalne odchylenia wydajności praktycznych,

zczeniom krzyżowym i pomie 3) identyfikator serii, obiektach tych powinna być bocza, zakładana na ubrania lub 4) pełny opis wytwarzania wyrobu, ia, 5) numer serii lub kontrolny numer analityczny każdego yroby poddawane procesowi składnika użytego do produkcji,

zaopatrzone w informację o nu 6) wydajności praktyczne i teoretyczne poszczególnych rowadzeniu steryl izacji, etapów wytwarzania,

e bezpośrednie i zewnętrzne (z 7) podpis osoby odpowiedzialnej za informację o każdej iorczych używanych do trans wykonanej operacj i i czynności technologicznej, pod t, ulotek, kartoników powinny jętych środkach ostrożności i obserwacjach poczynio ywane w sposób zapobiegający nych w trakcie wytwarzania serii, cja powinna przewidywać, aby 8) informacje o wszystkich wykonanych pomiarach i anali ów mieli wyłącznie upoważnieni zach dotyczących kontroli procesu oraz uzyskanych wynikach, owaniowe przed ich wydaniem dopuszczane do stosowania 9) wzory użytych materiałów opakowaniowych drukowa nych,

e i druki powinny być wydawa 10) identyfikatory użytych elementów opakowań bezpo otowaniu liczby i rodzaju na średnich i pośrednich, apotrzebowania, 11) datę i podpis pracownika odpowiedzialnego za przebieg wytwarzania, o którym mowa w § 24, nia powinna być porównywana łów opakowaniowych i druków 12) świadectwo analityczne dokumentujące, że seria jest zbą jednostek zużytych i od zgodna z obowiązującymi wymaganiami jakościowymi, wentualnej różnicy; materiały zawierające datę i podpis odpowiedzialnego pracow tykiet, na których umieszczono nika, o którym mowa w § 24. zostały zużyte, powinny być 13) decyzje o dopuszczeniu serii do obrotu lub o odrzuceniu

albo informacje o jej zniszczeniu bądź utylizacji; raporty wyrobów za pomocą etykiet, serii należy przechowywać przez okres dłuższy co naj ć umieszczone dane zgodnie mniej o 1 rok od okresu ważności wyrobu gotowego. w Rejestrze środków farmaceu dycznych bądź w rozporządze­ jednak nie krócej niż przez 3 lata. wie art. 27 ust. 2 ustawy. § 18. W wytwórni powinna znajdować się wyodręboperacji technologicznych, niona komórka kontroli jakości, kierowana przez pracownika 1, obejmuje opis metod po odpowiedzialnego bezpośrednio i wyłącznie przed wytwór jmowanych środków ostrożno- cą·

Nr 67 =

1379 —

Poz. 326 i 327

SLmRLL—LLLLL | Ż RDN 00000005

§19. Komórka kontroli jakości powinna mieć opracowany zakres czynności zapewniający kontrolę materiału wyjściowego, jakościowych aspektów operacji technologicznych oraz kontrolę jakości, jednorodności i stabilności wyrobów.

§20. 1. Zakres czynności komórki kontroli jakości powinien w szczególności przewidywać:

1) opracowywanie szczegółowych procedur przeprowadzania wszystkich badań i analiz,

2) dopuszczanie do użytku lub odrzucanie każdej partii materiału wyjściowego lub półproduktu, jeśli to niezbędne, a także materiału opakowaniowego i każdej serii wyrobu gotowego,

3) ocenianie prawidłowości warunków wytwarzania,

4) ocenianie jakości i stabilności wyrobów gotowych i, jeśli to niezbędne, również materiałów wyjściowych i półproduktów,

5) ustalanie dat ważności i czasu trwałości wyrobów w oparciu o badania stabilności, uwzględniających warunki przechowywania,

6) ustalanie i aktualizowanie wymagań jakościowych i procedur kontrolnych,

7) przeprowadzanie badania wyrobów reklamowanych lub zakwestionowanych przez nadzór farmaceutyczny oraz przechowywanie dokumentacji o podjętych czynnościach i ustaleniach dotyczących takich wyrobów.

2. Zakres czynności komórki kontroli jakości powinien przewidywać również;

1) pobieranie próbek zgodnie z ustalonymi procedurami; próbki takie powinny być właściwie oznakowane i przechowywane jako próbki archiwalne w ilości niezbędnej do przeprowadzenia wszechstronnych badań,

2) sporządzanie i przechowywanie protokołów badań wszystkich pobranych próbek, zawierających:

a) wyniki wszystkich przeprowadzonych badań, włącznie z obliczeniami i obserwacjami dotyczącymi zgodności z obowiązującymi wymaganiami jakościowymi,

b) źródła literaturowe zawierające wymagania jakościowe i ilościowe wykorzystywane w trakcie kontroli,

c) podpisy osób, które przeprowadzały kontrolę jakości,

d) wynik końcowego przeglądu dokumentów, podjętą decyzję, datę i podpis pracownika odpowiedzialnego za proces wytwórczy.

§21. Komórka kontroli jakości powinna dysponować laboratorium kontrolnym, zatrudniającym pracowników o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych i wyposażonym w sprzęt i aparaturę laboratoryjną niezbędną do przeprowadzenia wszystkich koniecznych badań kontrolnych procesu wytwórczego.

§ 22. Wytwórca powinien sporządzać informacje o odbiorcach danej serii środka i materiału według wzoru przez niego opracowanego. Informacja ta powinna być przechowywana przez wytwórcę przez okres 1 roku ponad termin ważności środka lub materiału, nie krócej jednak niż 3 lata.

Ill. Wymagania kadrowe

§23. 1. Wytwórca, z zastrzeżeniem ust. 3, powinien zatrudniać co najmniej dwóch pracowników -specjalistów, odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg procesów wytwórczych oraz kontrolę jakości środków i materiałów. Specjaliści powinni mieć odpowiednie wykształcenie teoretyczne i przygotowanie praktyczne. Wykształcenie powinno obejmować studia wyższe w jednym z następujących kierunków: farmaceutyczny, chemiczny, inżynierii chemicznej, biotechnologiczny, biologiczny lub mikrobiologiczny. Przygotowanie praktyczne specjalistów powinno obejmować co najmniej 3-letni staż pracy przy wytwarzaniu lub kontroli jakości środków lub materiałów.

2. Kandydaci na specjalistów powinni być pozytywnie zaopiniowani przez inspektora wojewódzkiego.

3. Jeżeli ze względu na asortyment wytwarzanych wyrobów nie występuje możliwość zanieczyszczeń krzyżowych, wojewódzki inspektor może wyrazić zgodę na zatrudnienie przez wytwórcę tylko jednego specjalisty, o którym mowa w ust. 1.

§ 24. Wytwórca powinien zatrudniać przeszkolonych pracowników, których liczba gwarantuje wykonywanie operacji wytwórczych i prowadzenie kontroli jakości zgodnie z obowiązującymi procedurami, czyli opisami właściwego postępowania przy wytwarzaniu.

§25. Do pracowników wytwórni, zatrudnionych na stanowiskach pracy wymagających bezpośredniego stykania się ze środkami i materiałami, stosuje się przepisy o warunkach zdrowotnych wymaganych ze względów sanitarno- -epidemiologicznych od osób wykonujących niektóre zajęcia zarobkowe.

327 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 20 lipca 1993 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat paszportowych.

1. Na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 1992 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat paszportowych (Dz. U. Nr 71, poz. 355) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 marca 1991 r. w sprawie opłat paszportowych (Dz.U. Nr 26, poz. 107), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

1) rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1991 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat paszportowych (Dz. U. Nr 123, poz. 544),

2) rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 1992 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat paszportowych (Dz. U. Nr 71, poz. 355)

i zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania tekstu jednolitego.

2. Podany w załączniku do obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia nie obejmuje:

1) §2i§3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 7 grudnia 1991 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat paszportowych (Dz. U. Nr 123, poz. 544) w brzmieniu: