Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1992 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

W rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1969 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 24, poz. 176, z 1973 r. Nr 29, poz. 165 i z 1989 r. Nr 2, poz. 7) wprowadza się następujące zmiany:

1) § 123 otrzymuje brzmienie:

,,§ 123. 1. Zabrania się wykonywania cięcia, spawania, zgrzewania lub lutowania metali w podziem nych wyrobiskach, z wyjątkiem:

1) podziemnych wyrobisk w niemetano wych zakładach górniczych wydobywa jących kopaliny niepalne,

2) szybów wdechowych oraz szybów wy dechowych, którymi,jest odprowadzane powietrze z p61 niemetanowych lub z pól pierwszej kategorii zagrożenia metano wego,

3) komór remontowych w obudowie niepa lnej, przewietrzanych niezależnym prądem powietrza, zlokalizowanych w po lach niemetanowych lub w wyrobiskach, zaliczonych do pomieszczeń ze stopniem "a" niebezpieczeństwa wybuchu,

a i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego

ładach górniczych.

4) wyrobisk korytarzowych na odcinku z elektryczną trakcją przewodową.

2. Przez cięcie metali, o którym mowa w ust. 1, należy rozumieć cięcie tlenowe lub łukiem elektrycznym.

3. Przez zgrzewanie i lutowanie, o którym mo wa w ust. 1, należy rozumieć zgrzewanie lub lutowanie metali przy użyciu otwartego płomienia.",

2) § 124 otrzymuje brzmienie:

,,§ 124. 1. Cięcie, spawanie, zgrzewanie lub lutowanie metali w podziemnych wyrobiskach, w przy padkach, o których mowa w §123 ust. 1, oraz na wieżach szybowych - wykonuje się na warunkach ustalonych w zezwoleniu wyda nym przez kierownika ruchu zakładu gór niczego.

2. Tryb wydawania zezwoleń, o których mowa w ust. 1, oraz zasady i sposób wykonywania cięcia, spawania, zgrzewania lub lutowania metali w podziemnych wyrobiskach i na wieżach szybowych określa załącznik do rozporządzenia.",

Do dnia wejścia w życie zakazu, o którym mowa w § 1 pkt 1, prace spawalnicze w podziemnych wyrobis kach wykonuje się z zachowaniem zasad określonych w załączniku do rozporządzenia i na warunkach polegających na:

Nr 82 - 1398 Poz. 423

1) stosowaniu w miejscach ich wykony metanomierzy o ciągłym pomiarze z 0,5%,

2) zapewnieniu w miejscu ich wykony ści imiennie wyznaczonej osoby w chu,

3) wycofaniu załogi nie zatrudnionej p niu w pomieszczeniach zaliczonych niebezpieczeństwa wybuchu oraz w skach korytarzowych, węglowych i nych o długości powyżej 300 m do w zezwoleniu na wykonywanie tyc

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA TRYBU W ZASAD I SPOSOBU WYKONYWANIA NYCH WYROBISKA

1. Postanowienia ogólne.

1.1. Instrukcja określa zasady i sposób cia, spawania, zgrzewania lub lut nych dalej "pracami spawalniczy wyrobiskach i na wieżach szybow zakładach górniczych oraz tryb w na wykonywanie tych prac.

1.2. Wykonywanie prac spawalniczy podziemnych zakładów górniczyc szybowych, powinno być prowad ogólnie obowiązujących przepis i higieny pracy.

1.3. Kierownik ruchu zakładu górnic jest do określenia szczegółowyc i wykonywania prac spawalnicz cych postanowienia niniejszej ins warunki i występujące zagrożenia

1.4. Osoby dozoru ruchu zakładu górni są do zapoznania podległych pra sem ich obowiązków związanyc prac spawalniczych. Spawacze up nywania prac spawalniczych w z powinni otrzymać instrukcję za p bioru.

1.5. Prace spawalnicze mogą być wyko osoby wykwalifikowane posiadaj kę spawacza i ujęte w ewidencji energomechanicznego jako upra wania prac spawalniczych w zakł

1.6. Prace spawalnicze przy maszynac których ustalone zostały specjalne ciowe, określone w dokumenta w warunkach technicznych wyko w polskich (PN) i branżowych (w innych dokumentach dotycząc wykonywania oraz remontowania górniczych, mogą wykonywać o szczególnych kwalifikacjach i o wnieniach, wydanych przez jedno nione.

ania przenośnych

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni rogiem sygnalizacji od dnia ogłoszenia, z tym że zakaz, o którym mowa w § 1 pkt 1, obowiązuje:

ania stałej obecno 1) w polach trzeciej i czwartej kategorii zagrożenia metano ższego dozoru ru wego - od dnia 1 października 1993 r.,

2) w polach drugiej kategorii zagrożenia metanowego zy ich wykonywa - od dnia 1 października 1994 r., o stopnia " b" i "c" 3) w polach pierwszej kategorii zagrożenia metanowego drążonych wyrobi oraz w polach niemetanowych - od dnia 1 października węglowo-kamien­ 1995 r. iejsca określonego prac. Prezes Rady Ministrów: H. Suchocka

Załącznik do rozporządzenia Prezesa Ra dy Ministrów z dnia 3 listopada 1992 r. (poz. 423)

DAWANIA ZEZWOLEŃ NA WYKONYWANIE PRAC SPAWALNICZYCH ORAZ IĘCIA, SPAWANIA, ZGRZEWANIA LUB LUTOWANIA METALI W PODZIEM H I NA WIEŻACH SZYBOWYCH ZAKŁADÓW GÓRNICZYCH

1.7. Kierownik działu energomechanicznego jest obowiązany prowadzić ewidencję wszystkich spawaczy wy wykonywania ciękonujących prace spawalnicze w zakładzie górniczym wania metali, zwa (wzór nr 1) oraz organizować okresowe szkolenie i", w podziemnych ch w podziemnych spawaczy w zakresie bezpieczeństwa pracy. dawania zezwoleń 2. Tryb wydawania zezwoleń na wykonywanie prac spawalniczych. h na powierzchni 2.1. Prace spawalnicze w podziemnych wyrobiskach i na, z wyjątkiem wież one na podstawie wieżach szybowych zakładów górniczych wolno wy w bezpieczeństwa konywać tylko na podstawie pisemnego zezwolenia kierownika ruchu zakładu górniczego.

ego zobowiązany 2.2. Zezwolenie na wykonywanie prac spawalniczych zasad organizacji (wzór nr 2) powinno określać: ch, uwzględniają­ 1) szczegółowo miejsce i rodzaj oraz czas wykony rukcji oraz lokalne wania pracy,.

4) warunki bezpiecznego wykonywania pracy, w tym: ywane tylko przez ce ważną książecz­ a) zabezpieczenie miejsca spawania ze względu kierownika działu na występujące zagrożenia, nione do wykony b) w okresach, w których te prace są dozwolone: dzie górniczym. - w polach metanowych: sposób, miejsce i urządzeniach, dla i częs.totliwoŚć kontroli zawartości metanu wymagania jakoś­ oraz osobę wykonującą pomiary, ji technicznej lub - w pomieszczeniach ze stopniem "b" i "c" ywania i odbioru, niebezpieczeństwa wybuchu metanu: licz N) normach bądź bę osób upoważnionych do przebywania ch projektowania, w rejonie wykonywania prac spawalni maszyn i urządzeń czych, a także granice rejonu, poza które tylko spawacze należy wycofać załogę nie zatrudnioną przy powiednich upra wykonywaniu tych prac, tki do tego upraw

5) numer i stan techniczny sprzętu spawalniczego.

Nr 82 —

2.3.

2.4.

2.9.

2.6.

3.1.

3.2.

33;

Kierownik ruchu zakładu górniczego może wydać stałe zezwolenie na wykonywanie prac spawalniczych w podziemnych komorach remontowych, o których mowa w § 123 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

W zakładzie górniczym należy prowadzić ewidencję wykonywania prac spawalniczych (wzór nr 3). Ewidencja może być prowadzona w jednej lub w kilku książkach prac spawalniczych, pod warunkiem zachowania kolejnej numeracji wydanych zezwoleń.

Kierownik ruchu zakładu górniczego powinien wyznaczyć osobę do prowadzenia książek prac spawalniczych i określić miejsca ich przechowywania. Książki prac spawalniczych muszą być dostępne w ciągu całej doby.

Zezwolenia jednorazowe na prace spawalnicze powinny być oddawane w miejscu wyznaczonym przez kierownika ruchu zakładu górniczego niezwłocznie po zakończeniu pracy, przez osobę, która była wyznaczona do nadzoru prac. Zezwolenie należy przechowywać co najmniej przez 30 dni.

Zasady i sposób wykonywania prac spawalniczych.

Prace spawalnicze, w zależności od stosowanej technologii oraz występujących zagrożeń, powinny być wykonywane pod nadzorem osoby dozoru ruchu lub przy stałej obecności osoby dozoru ruchu.

Do obowiązków osoby dozoru ruchu, o której mowa w pkt 3.1, przed rozpoczęciem prac spawalniczych należy:

1) sprawdzenie zgodności warunków wyszczególnionych w zezwoleniu ze stanem faktycznym,

2) skontrolowanie miejsca wykonywania prac spawalniczych pod względem zagrożenia pożarem oraz wybuchem gazów lub pyłu węglowego i udokumentowanie tego w zezwoleniu na wykonywanie prac spawalniczych (pierwsza kontrola),

3) zgłoszenie dyspozytorowi ruchu zakładu górniczego numeru zezwolenia i miejsca wykonywania prac spawalniczych, nazwiska spawacza i osoby nadzorującej, a także czasu rozpoczęcia prac spawalniczych.

Nie dotyczy to prac spawalniczych wykonywanych

w miejscach, dla których wydano stałe zezwolenia.

Do obowiązków osoby dozoru ruchu, o której mowa w pkt 3.1, po zakończeniu prac spawalniczych należy:

1) niezwłoczne przeprowadzenie kontroli (druga kontrola) miejsca prac spawalniczych przez sprawdzenie, czy nie nastąpiło zaprószenie ognia, oraz sprawdzenie sposobu zabezpieczenia sprzętu i urządzeń spawalniczych, a także zgłoszenie do dyspozytora ruchu czasu zakończenia prac spawa- Iniczych; w razie zakończenia prac spawalniczych w pomieszczeniach ze stopniem „b” i „c” niebezpieczeństwa wybuchu oraz w drażonych wyrobiskach korytarzowych węglowych i węglowo-kamiennych o długości powyżej 300 m, wyznaczona osoba wyższego dozoru ruchu powiadamia dodatkowo dyspozytora ruchu o możliwości wprowadzenia załogi do rejonu, w którym prowadzono prace spawalnicze;

1399

3.4.

3.0:

4.1.

4.1.1.

2) przeprowadzenie kontroli między pierwszą a drugą godziną od czasu zakończenia prac spawalniczych (trzecia kontrola) z wpisem do zezwolenia; kontrolę może przeprowadzić osoba dozoru ruchu z następnej zmiany po uprzednim przekazaniu jej zezwolenia na prace spawalnicze.

Zabrania się wykonywania prac spawalniczych:

1) w sąsiedztwie łatwo zapalnych materiałów (np. olej napędowy, smary), jeśli odległość miejsca spawania wynosi mniej niż 5 m; jeżeli na skutek przepływu powietrza pyły, gazy lub pary cieczy łatwo zapalnych mogą być przenoszone, miejsce prac spawalniczych musi być odległe co najmniej o 10 m od łatwo zapalnych materiałów,

2) w pomieszczeniach, w których unoszą się w powietrzu zawiesiny materiałów łatwo zapalnych lub wybuchowych (wodór, pył węglowy itp.),

3) przy urządzeniach będących pod ciśnieniem (rurociągi i zbiorniki powietrzne, wodne itp.),

4) przy zbiornikach, rurociągach, maszynach i innych urządzeniach, w których znajdowały się lub znajdują łatwo zapalne ciecze, gazy, węgiel i inne materiały, oraz przy rurociągach i zbiornikach, w których mogły nagromadzić się osady oleju — bez uprzedniego ich przygotowania (opróżnienia, wymycia, przedmuchania itp.),

5) w składach, w których przechowywane są materiały wybuchowe,

6) w promieniu mniejszym niż 50 m od pomieszczeń, w których przechowywane są lub przetłaczane paliwa płynne,

7) w wyrobiskach podziemnych zakładu górniczego, w których stwierdzono zawartość metanu powyżej 0,5%.

Przy maszynach i urządzeniach górniczych, takich jak: kombajny, ładowarki, wozy wiertnicze, sprężarki, w których olej mineralny jest nośnikiem energii lub cieczą smarującą, spawanie jest dopuszczalne podczas postoju maszyny oraz pod warunkiem, że olej mineralny znajduje się w układzie zamkniętym, a urządzenie i jego bezpośrednie sąsiedztwo nie jest zanieczyszczone wyciekami olejów lub smarów.

Prace spawalnicze wykonywane w warunkach szczególnych.

Prace spawalnicze w szybach i szybikach, na wieżach szybowych, podszybiach i nadszybiach

Prace spawalnicze w szybach wdechowych oraz wydechowych, którymi odprowadzane jest powietrze z pól niemetanowych lub z pól pierwszej kategorii zagrożenia metanowego, na wieżach, podszybiach, nadszybiach i w odległości do 10 m od tych obiektów mogą być wykonywane po spełnieniu następujących dodatkowych warunków:

1) przy wykonywaniu prac spawalniczych na wysokościach przedsięwzięte zostały odpowiednie środki zabezpieczające przed opadaniem w dół rozżarzonych cząstek metalu, w szybie i wnękach przyszybowych usunięte zostały materiały palne, takie jak pył węglowy, smary, drewno (z wyjątkiem drewna stanowiącego elementy zbrojenia szybo-

Nr 82

4.2. 4.2.1.

4.3.

4.3.1.

4.3.2.

4.3.3.

5.1.

wego szybu lub szybika), a w pomieszczeniach przyszybowych usunięto materiały palne na odległość co najmniej 10 m od szybu; elementy drewniane szybu zostały obficie zroszone wodą w bezpośrednim rejonie wykonywania prac spawalniczych i w odległości co najmniej do 10 m od miejsca wykonywania prac spawalniczych,

w przypadku wykonywania prac spawalniczych w szybach wydechowych lub. na wieżach tych szybów, do których dopływa powietrze z pól pierwszej kategorii zagrożenia metanowego, należy wyznaczyć pracownika do stałego pomiaru zawartości metanu w miejscu wykonywania prac spawalniczych bądź pomiar ten należy wykonywać w sposób ciągły za pomocą metanomierzy sygnalizujących przekroczenie dopuszczalnego poziomu stężenia metanu,

osoba dozoru ruchu, wyznaczona do nadzorowania prac spawalniczych, po ich zakończeniu obowiązana jest dokonać wymaganych kontroli szybu od miejsca spawania aż do rząpia na okoliczność ewentualnego zaprószenia ognia.

Prace spawalnicze należy tak zorganizować, aby istniała możliwość przeprowadzenia tych kontroli.

2) Prace spawalnicze przy zbiornikach i rurociągach

3) Prace spawalnicze w zamkniętych i ciasnych pomieszczeniach (zbiorniki, komory itp.) przy naprawach i montażu rurociągów metanowych i ich osprzętu, jak również w pobliżu tych instalacji w wyrobiskach górniczych mogą być wykonywane tylko przy stałej obecności osoby dozoru ruchu.

Prace spawalnicze w wyrobiskach przewozu lokomotywowego

Prace spawalnicze na torach i w ich pobliżu muszą być wykonywane pod nadzorem osoby dozoru i wyznaczonej przez dozór oddziału przewozowego osoby asekurującej spawacza. Osoba wyznaczona do dozorowania robót spawalniczych obowiązana jest znać, poza przepisami dotyczącymi zakresu wykonywania robót, również podstawowe przepisy ruchu pociągów i sygnalizacji stosowanej w przewozie lokomotywowym.

Przed rozpoczęciem prac spawalniczych osoba dozoru oddziału przewozowego obowiązana jest:

1) zaznajomić pracowników wykonujących prace

spawalnicze z zakresem robót oraz występującymi

zagrożeniami,

zgłosić rozpoczęcie i zakończenie prac spawalniczych również dysponentowi ruchu przewozu

lokomotywowego,

3) zabezpieczyć miejsce pracy w sposób ustalony w przepisach budowy i eksploatacji kopalnianych kolei podziemnych.

2) Prace spawalnicze na torze z elektryczną trakcją przewodową lub w pobliżu przewodu jezdnego mogą być wykonywane przy załączonym napięciu pod warunkiem, że przewód jezdny na odcinku wykonywanych prac spawalniczych będzie zabezpieczony osłoną izolacyjną.

Obowiązki spawacza w miejscu wykonywania prac spawalniczych.

Spawacz zobowiązany jest do:

1) prawidłowej obsługi i eksploatacji sprzętu i urządzeń spawalniczych,

1400

6.2.

6.3:

6.4.

6.5.

6.6.

6.7.

6.8.

6.9:

2) noszenia odzieży roboczej i stosowania sprzętu ochrony osobistej w czasie wykonywania prac spawalniczych,

3) przygotowania sprzętu przeciwpożarowego i miejsca wykonywania pracy, a po zakończeniu prac spawalniczych — skontrolowania miejsca spawania i pobliskiego otoczenia, na okoliczność ewentualnego zaprószenia ognia,

powiadomienia osoby nadzorującej prace spawalnicze o ich zakończeniu,

4) 5) pozostania na miejscu wykonywania prac spawalniczych do czasu uzyskania zezwolenia osoby

nadzorującej na jego opuszczenie. Sprzęt spawalniczy.

Sprzęt spawalniczy powinien być zgłoszony do ewidencji kierownika działu energomechanicznego zakładu górniczego.

Sprzęt spawalniczy należy przechowywać w pomieszczeniach zamkniętych i każdorazowo wydawać za pokwitowaniem na podstawie pisemnego zezwolenia lub dopuszczenia na wykonywanie prac spawalniczych. Sprzęt spawalniczy może wydawać tylko osoba upoważniona przez kierownika działu energomechanicznego zakładu górniczego.

Dla spawaczy wykonujących prace spawalnicze w pomieszczeniach, dla których wydane zostało stałe lub okresowe zezwolenie, pobierania i zdawania sprzętu spawalniczego dokonuje się na podstawie dopuszczenia do prowadzenia prac spawalniczych według wzoru nr 4.

Naprawa sprzętu spawalniczego może być powierzona tylko specjalistycznym zakładom lub osobom posiadającym kwalifikacje i uprawnienia do wykonywania tego rodzaju prac.

Stan techniczny sprzętu spawalniczego oraz sposób przechowywania muszą kontrolować pracownicy wyznaczeni przez kierownika działu energomechanicznego.

Szczegółowy zakres kontroli sprzętu spawalniczego oraz jego przechowywania, a także okresy kontroli ustala kierownik działu energomechanicznego zakładu górniczego na podstawie instrukcji fabrycznych.

Butle spawalnicze powinny być przewożone specjalnymi środkami transportowymi. W razie przewozu butli środkami transportowymi nie przystosowanymi do tego celu, należy stosować przykładki zabezpieczające butle przed zderzeniem się, przetoczeniem lub spadnięciem. Butle muszą być przewożone z nałożonymi kołpakami ochronnymi zaworu i ułożone zaworami w stronę kierunku jazdy.

Butle należy wyładowywać, załadowywać i przenosić z należytą ostrożnością; przy butlach o pojemności powyżej 10 dm? czynności te musi wykonywać co najmniej dwóch pracowników.

Zabrania się stosowania spawarek transformatorowych w pomieszczeniach ciasnych i na podłożu przewodzącym prąd, w szczególności metalowym lub wilgotnym.

Nr 82 - 1401 Poz. 423 Wzór nr 1 KARTA EWIDENCYJNA SPAWACZA Nr

Nazwisko i imię.............................. data urodzenia................................

...................................................................,........................ miejsce zamieszkania....................................................

ulica, nr domu.........................................................................................................................

Wzór nr 2

ZEZWOLENIE Nr.......... NA WYKONYWANIE PRAC SPAWALNICZYCH W ZAKŁADZIE GÓRNICZYM

1. Miejsce i rodzaj wykonywanych prac spawalniczych....................................................................................

2. Termin (data, zmiana)............................................................................................................................. 3. Nazwisko i imię, nr znaczka spawacza.......................................................................................................

4. Nazwisko, imię i funkcja o

5. Warunki wykonywania pra

6. Dodatkowe warunki wyko wybuchu metanu: a) rejon wykonywania pra

b) liczba osób upoważnio

c) sposób, miejsce i częst

d) nazwisko, imię i funkcj

Podpisy: wystawiająceg kierownika dzi kierownika dzi

oby nadzorującej oraz sposób nadzoru................................................................... spawalniczych.................................................................................................

ywania prac spawalniczych w pomieszczeniach ze stopniem "b" i "c" niebezpieczeństwa spawalniczych, poza który należy wycofać załogę (opis, szkic)

ych do przebywania w rejonie wykonywania prac spawalniczych tliwość kontroli zawartości metanu.......................................................................

osób dozoru, nadzorujących, przy stałej obecności, prace spawalnicze........................

zezwolenie.............................................................................. łu wentylacji............................................................................. łu energomechanicznego.............................................................

Kierownik ruchu zakładu

C.d. wzoru nr 2 7. Stan techniczny sprzętu spawalniczego

8. Kontrola zawartości metanu

9. Kontrola miejsca spawania

Wzór nr 3 KSiĄżKA PRAC SPAWALNICZYCH

Nr 82 1404 Poz. 423

Wzór nr 4

Dopuszczenie do prowadzenia prac spawalniczych w miejscu stałego lub okresowego ich wykonywania na podstawie zezwolenia nr......... z dnia.................

1. Miejsce spawania.................................................................................................................................. 2. Termin (data, zmiana)............................................................................................................................. 3. Nazwisko, imię i nr znaczka spawacza.......................................................................................................

4. Uwagi i zalecenia..................................................................................................................................

5. Nazwisko, imię i funkcja osoby dozoru wydającej dopuszczenie......................................................................

(podpis osoby dozoru)

6. Stan techniczny sprzętu spawalniczego (wypełnia wydawca sprzętu i spawacz)

Reklamacje z powodu niedoręczenia poszczególnych numerów zgłaszać należy na piśmie do Wydziału Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów. ul. Powsińska 69/71. 00·979 Warszawa. P-1.

niezwłocznie po otrzymaniu następnego kolejnego numeru.

o wszelkich zmianach nazwy prenumeratora łub adresu prosimy niezwłocznie informować na piśmie Wydział Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów.

Wydawca: Urząd Rady Ministrów Redakcja: Biuro Prawne, 00-583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/3, P-29. Organizacja druku i kolportaż: Wydział Wydawnictw, 00-979 Warszawa, ul. Powsińska 69/71, P-1, tel. 42-14-78 i 694-67 -50, teleks 825944 WW, telefaks (22) 694-62-06.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Graficznych..Tamka" S.A.. Zakład nr 1. Warszawa. ul. Tamka 3.

Cena 1200 Zam. 2422-1300-92. PL ISSN 0867-3411 zł